Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

तास्तु तैर्विबुधैः स्पृष्टाः सुपूताः समवस्थिताः । मुखमेकं परं तासां न स्पृष्टमशुचि स्मृतम्

tāstu tairvibudhaiḥ spṛṣṭāḥ supūtāḥ samavasthitāḥ | mukhamekaṃ paraṃ tāsāṃ na spṛṣṭamaśuci smṛtam

أما أولئك الأمهات من البقر، فلما لمسهنّ الآلهة تطهّرن تطهيرًا تامًّا واستقررن كما كنّ؛ غير أن جزءًا واحدًا منهنّ—وهو الفم—لم يُمسّ، إذ كان مذكورًا أنه غير طاهر.

ताःthey (those women)
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; सर्वनाम
विबुधैःby the gods/wise beings
विबुधैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
स्पृष्टाःtouched
स्पृष्टाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे कर्तृ-सम्बन्धः
सुपूताःwell-purified
सुपूताः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग) + पू (धातु) → पूत (कृदन्त, क्त)
Formविशेषण; भूतकर्मणि कृदन्त (kta); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
समवस्थिताःremaining/standing (thus)
समवस्थिताः:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्+अव+स्था (धातु) → अवस्थित (कृदन्त, क्त)
Formविशेषण; भूतकर्मणि कृदन्त (kta); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मुखम्mouth/face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; संख्याविशेषण
परम्other/remaining
परम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
तासाम्of them
तासाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
स्पृष्टम्touched
स्पृष्टम्:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु) → स्पृष्ट (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (मुखम्) इत्यस्य विशेषणम्
अशुचिimpure
अशुचि:
Karma (Object complement/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअशुचि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
स्मृतम्is considered/remembered
स्मृतम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate)

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra-māhātmya; likely Sūta in the wider framing)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/assembly (frame implied)

Scene: After the gods’ touch, the cow-mothers stand purified and restored; yet the mouth remains untouched, marked as aśuci—an image of sanctity with a clearly drawn boundary.

V
Vibudhas (Devas)
G
Gomātaraḥ (cow-mothers)

FAQs

Purification is nuanced: Purāṇic tradition distinguishes between sacredness and specific ritual-impurity rules.

Prabhāsakṣetra, framed as a place where purity, impurity, and their resolution are authoritatively explained.

A rule-by-example: the gods avoid touching the mouth, indicating a ritual boundary regarding aśauca/impurity.