Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

ऋषितोयासंगमे तु स्नानं श्राद्धं सुदुर्लभम् । गोप्रदानं प्रशंसंति तत्र ते मुनिपुगवाः । भोजनं ब्राह्मणानां तु यथाशक्त्या प्रदापयेत्

ṛṣitoyāsaṃgame tu snānaṃ śrāddhaṃ sudurlabham | gopradānaṃ praśaṃsaṃti tatra te munipugavāḥ | bhojanaṃ brāhmaṇānāṃ tu yathāśaktyā pradāpayet

عند ملتقى «رِشِيتويا-سَنْغَمَة» يكون الاغتسال وإقامة الشْرَادْدْهَا (طقوس الأسلاف) من أعظم ما يندر نيله ثوابًا وفرصةً. هناك يمدح أكابر المونِيّين هبةَ البقرة، وينبغي أيضًا إطعام البراهمة بحسب الاستطاعة.

ṛṣitoyāsaṃgameat the confluence of the sages’ waters
ṛṣitoyāsaṃgame:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootṛṣi-toya-saṃgama (प्रातिपदिक; ऋषि + तोय + संगम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण — ‘(संगमे)’
tuindeed
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
snānambathing
snānam:
Karma (Object/विषय)
TypeNoun
Rootsnāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विधेय
śrāddhamśrāddha rite
śrāddham:
Karma (Object/विषय)
TypeNoun
Rootśrāddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विधेय
sudurlabhamvery difficult to obtain
sudurlabham:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu-durlabha (प्रातिपदिक; सु + दुर्लभ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण — ‘(स्नानं श्राद्धं)’
gopradānamgift of a cow
gopradānam:
Karma (Object/विषय)
TypeNoun
Rootgo-pradāna (प्रातिपदिक; गो + प्रदान)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म/विषय
praśaṃsantipraise
praśaṃsanti:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-śaṃs (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
tethose
te:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम; कर्ता — ‘ते (मुनयः)’
munipugavāḥforemost sages
munipugavāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni-puṅgava (प्रातिपदिक; मुनि + पुंगव)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्ता; ‘श्रेष्ठ-मुनयः’
bhojanamfood/feeding
bhojanam:
Karma (Object/विषय)
TypeNoun
Rootbhojana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्म (what is to be given)
brāhmaṇānāmof/for the Brahmins
brāhmaṇānām:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध — ‘ब्राह्मणानां (भोजनम्)’
tuand/indeed
tu:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक
yathāśaktyāaccording to (one’s) capacity
yathāśaktyā:
Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyathā-śakti (प्रातिपदिक; यथा + शक्ति)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग (adverbial) — ‘according to one’s ability’
pradāpayetshould give/should have given
pradāpayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-dā (धातु) णिच् (causative)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative: ‘should cause to be given/should give’)

Īśvara (Śiva) (deduced from section flow; explicit speaker appears at start of next adhyāya)

Tirtha: Ṛṣitoya-saṅgama / Ṛṣitīrtha-saṅgama

Type: sangam

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: At a river confluence, sages and priests commend a pilgrim offering a cow in charity; nearby, brāhmaṇas are respectfully fed; the water’s meeting point is marked with flags and steps.

Ṛṣitoyā-saṅgama
S
Snāna
Ś
Śrāddha
G
Go-pradāna
B
Brāhmaṇa-bhojana
M
Munis

FAQs

At powerful tīrthas, dharma expresses itself through both ritual purity (snāna, śrāddha) and compassionate giving (go-dāna, feeding Brāhmaṇas).

Ṛṣitoyā-saṅgama, a sacred confluence within the Prabhāsa Kṣetra cycle of tīrthas.

Snāna and śrāddha at the saṅgama, along with go-pradāna (cow donation) and brāhmaṇa-bhojana (feeding Brāhmaṇas) as one is able.