Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 55

कृते युगे पुष्कराणि त्रेतायां नैमिषं तथा । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं प्राभासिकं कलौयुगे

kṛte yuge puṣkarāṇi tretāyāṃ naimiṣaṃ tathā | dvāpare tu kurukṣetraṃ prābhāsikaṃ kalauyuge

في عصر كِرتا كانت بوشكرا هي الأسمى؛ وفي تريتا كذلك نايميṣa؛ وفي دفابارا كوروكشيترا؛ أمّا في كالي يوغا فبرابهاسا هي الأوّل والأفضل.

kṛtein the Kṛta (Satya) age
kṛte:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkṛta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; ‘कृतयुगे’ इत्यर्थे
yugein the age
yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
puṣkarāṇiPuṣkaras (holy places named Puṣkara)
puṣkarāṇi:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
tretāyāmin Tretā (age)
tretāyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
naimiṣamNaimiṣa (forest/holy place)
naimiṣam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnaimiṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also/likewise)
dvāparein Dvāpara (age)
dvāpare:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvāpara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘द्वापरयुगे’ इत्यर्थे
tubut/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्यय (but/indeed)
kuru-kṣetramKurukṣetra
kuru-kṣetram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkuru (प्रातिपदिक) + kṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (kurūṇāṃ kṣetram)
prābhāsikamPrābhāsika (Prabhāsa region/holy place)
prābhāsikam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprābhāsika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘प्रभास-सम्बन्धि तीर्थम्’
kalauin Kali (age)
kalau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkali (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
yugein the age
yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Skanda (deduced from section context)

Tirtha: Prabhāsa (Kali-yuga pradhāna tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A four-panel cosmic map of India’s sacred geography across yugas: Puṣkara in Kṛta, Naimiṣa in Tretā, Kurukṣetra in Dvāpara, and Prabhāsa in Kali—each panel showing its signature landscape and a radiant yuga emblem above.

P
Puṣkara
N
Naimiṣa
K
Kurukṣetra
P
Prabhāsa
K
Kṛta Yuga
T
Tretā Yuga
D
Dvāpara Yuga
K
Kali Yuga

FAQs

Different yugas highlight different supreme pilgrimage centers; for Kali Yuga, Prabhāsa is celebrated as especially efficacious.

Prabhāsa-kṣetra is explicitly praised as the key tīrtha for Kali Yuga.

An implicit prescription of pilgrimage priority: in Kali Yuga, undertake Prabhāsa-yātrā for heightened merit.