Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

कृत्वैवं च दिने रात्रौ पश्यंश्चैवं स्वपेन्नरः । दर्भशय्या समारूढो ध्यायन्सोमेश्वरं हरम्

kṛtvaivaṃ ca dine rātrau paśyaṃścaivaṃ svapennaraḥ | darbhaśayyā samārūḍho dhyāyansomeśvaraṃ haram

فإذا فعل ذلك، فليحافظ الإنسان على هذه السُّنّة نهارًا وليلاً—يرى هكذا وينام هكذا—مضطجعًا على فراشٍ من عشب الدَّربها، متأمّلًا الربَّ سوميشفارا، هاري (شيفا).

कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (पूर्वकर्म/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: कृ; अर्थे: कृत्वा = having done
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
दिनेin the day
दिने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)
पश्यन्seeing
पश्यन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootपश् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: पश् (to see)
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक निपात (conjunction)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
स्वपेत्should sleep
स्वपेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; धातु: स्वप् (to sleep)
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्ता
दर्भशय्याम्a bed of darbha grass
दर्भशय्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्भ-शय्या (प्रातिपदिक; दर्भ + शय्या)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (दर्भस्य शय्या)
समारूढःhaving mounted
समारूढः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-आ-रुह् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: समारुह् (to mount/ascend)
ध्यायन्meditating
ध्यायन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातु: ध्यै (to meditate)
सोमेश्वरम्Someshvara (Lord of Soma)
सोमेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम-ईश्वर (प्रातिपदिक; सोम + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (सोमस्य ईश्वरः)
हरम्Hara (Shiva)
हरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेष्य (सोमेश्वरम्)

Sūta (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Someśvara)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim-vratī in simple cloth lies on a darbha-grass bed near the temple precinct, hands in meditation; night lamps flicker, and the Somnātha shrine stands quiet under the moon while the sea wind moves softly.

S
Someśvara/Somnātha
H
Hara (Śiva)
D
darbha grass

FAQs

A vrata is sustained devotion—ritual, restraint, and continuous remembrance of Someśvara.

Somnātha/Someśvara at Prabhāsa-kṣetra.

Maintain the observance day and night, sleep on darbha grass, and meditate on Someśvara (Śiva).