Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

Devanagari script

वृक्षांस्तथौषधीर्दिव्या समित्पुष्पकुशादिकान् । होमद्रव्यादिकं सर्व माज्यं प्राज्यं नवं पयः

Transliteration

vṛkṣāṃstathauṣadhīrdivyā samitpuṣpakuśādikān | homadravyādikaṃ sarva mājyaṃ prājyaṃ navaṃ payaḥ

Translation

وجمعوا الأشجارَ المقدّسةَ والأعشابَ الإلهية، ومعها عيدانَ الوقود والزهورَ وعشبَ الكوشا (kuśa) وما شابه—كلَّ لوازم القُربان في الهُوما—ومع ذلك سمنًا مصفّى (ghee) طازجًا وافرًا ولبنًا محلوبًا حديثًا.

Word by Word

• वृक्षान्: trees/wood
• वृक्षान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• तथा: also
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अनुक्रमार्थक क्रियाविशेषण (also/likewise)

• औषधीः: herbs
• औषधीः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: औषधी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), बहुवचन

• दिव्याः: divine/excellent
• दिव्याः: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; औषधीः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• समित्-पुष्प-कुश-आदिकान्: fuel-sticks, flowers, kuśa grass, and the like
• समित्-पुष्प-कुश-आदिकान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: समित् + पुष्प + कुश + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘समित्-पुष्प-कुश-आदि’ इति समाहार/सूची-समास (आदि-तत्पुरुषः)

• होमद्रव्यादिकम्: homa materials and the like
• होमद्रव्यादिकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: होम + द्रव्य + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘होमस्य द्रव्याणि’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः + आदि; contextually object-list

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; समस्तोपकरणसमूहस्य विशेषणम्

• माज्यम्: ghee
• माज्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; (पाठे ‘माज्यं’ = ‘म’ आगम/सन्धि-प्रभावः)

• प्राज्यम्: abundant
• प्राज्यम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र + आज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; आज्यस्य विशेषणम्—‘abundant’

• नवम्: fresh/new
• नवम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; पयः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• पयः: milk
• पयः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; ‘milk’

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Ritual assistants and devotees collect samid from sacred trees, divine herbs, kuśa grass, and fresh flowers; vessels of abundant ghee and newly drawn milk are arranged near a yajña-śālā in Prabhāsa.

Characters & Entities

• Kuśa
• Ājya (ghee)
• Payaḥ (milk)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Outer purity and careful preparation support inner devotion; offerings become sacred through completeness and sincerity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, shown as a place where the finest sacrificial materials are assembled for holy rites.

What ritualistic prescription is mentioned?

Collecting homa materials—samit, flowers, kuśa, herbs, abundant ghee (ājya), and fresh milk.