Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 134

Devanagari script

हिरण्यादीन्यदाच्चैव महादानानि षोडश । यो यदर्थयते तत्र सामान्यः प्राकृतो जनः । निजकर्मानुसारेण स लेभे च तदेव हि

Transliteration

hiraṇyādīnyadāccaiva mahādānāni ṣoḍaśa | yo yadarthayate tatra sāmānyaḥ prākṛto janaḥ | nijakarmānusāreṇa sa lebhe ca tadeva hi

Translation

كما قدّم الذهب وسائر العطايا—وهي الصدقات العظمى الستّ عشرة. وكلّ ما طلبه هناك إنسانٌ عاديّ ناله بعينه، على وفق كارماه وأعماله الماضية.

Word by Word

• हिरण्यादीनि: gold and other (items)
• हिरण्यादीनि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हिरण्य + आदि (प्रातिपदिक); समास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; अव्ययीभाव/तत्पुरुषार्थे (हिरण्यं आदिः येषाम्) = 'gold etc.'

• यदात्: gave
• यदात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लुङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; रूपम्: अदात्

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• महादानानि: great gifts
• महादानानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा + दान (प्रातिपदिक); समास
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय (महानि दानानि)

• षोडश: sixteen
• षोडश: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षोडश (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; (महादानानि इति) नपुंसक-द्वितीया-बहुवचनानुगुण विशेषण (indeclinable-like numeral used adjectivally)

• यः: whoever
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मरूपे (what)

• अर्थयते: requests/asks for
• अर्थयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्थय् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)

• सामान्यः: ordinary
• सामान्यः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सामान्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जनः इति विशेषण

• प्राकृतः: common/unsophisticated
• प्राकृतः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्राकृत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; जनः इति विशेषण

• जनः: person
• जनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• निजकर्मानुसारेण: according to his own deeds
• निजकर्मानुसारेण: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: निज + कर्म + अनुसार (प्रातिपदिक); समास
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-भावे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तृतीया-हेतौ (according to one's own actions); समासः: निजकर्म + अनुसार (अनुसारः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• लेभे: obtained
• लेभे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• एव: exactly/indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; हेत्वर्थ/निश्चयार्थ निपात (for/indeed)

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: Soma distributes gold and the ‘sixteen great gifts’; ordinary pilgrims approach with varied requests; a subtle cosmic balance scale symbolizes karma determining each person’s received boon.

Characters & Entities

• Prabhāsakṣetra
• mahādāna (sixteen great gifts)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity at a tīrtha is powerful, yet results unfold in harmony with one’s own karma—linking grace with moral causality.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, presented as a place where dāna becomes especially fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

Performance of mahādānas—especially the ‘sixteen great gifts’—and giving gold and other valuables.