Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

पैतृकात्तु ऋणान्मुक्ता भवंतु गतकल्मषाः । व्यन्तरत्वं सुरश्रेष्ठ येषां वै पितरो गताः

paitṛkāttu ṛṇānmuktā bhavaṃtu gatakalmaṣāḥ | vyantaratvaṃ suraśreṣṭha yeṣāṃ vai pitaro gatāḥ

«ليتحرّروا من ديون الأسلاف، وليصيروا مطهَّرين من كل دنس. يا خيرَ الآلهة، وحتى الذين سقط آباؤهم الأقدمون إلى حالِ الـvyantara، كائناتٍ وسيطةٍ قلقةٍ هائمة، فليُرفَعوا هنا.»

पैतृकात्from ancestral (paternal)
पैतृकात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootपैतृक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; 'from paternal/ancestral (debt)'
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयबोधक (particle)
ऋणात्from debt
ऋणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootऋण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
मुक्ताःfreed
मुक्ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुच् (धातु) → मुक्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त: 'freed'
भवन्तुlet them be
भवन्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
गतकल्मषाःfree from sin; with sins gone
गतकल्मषाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगत (कृदन्त) + कल्मष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मधारय: गतं कल्मषं येषाम्/ये = 'whose sin has gone'
व्यन्तरत्वम्the state of being a Vyantara (a class of beings)
व्यन्तरत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootव्यन्तरत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: सुराणां श्रेष्ठः
येषाम्of whom
येषाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
वैindeed
वै:
Avadharana (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (emphatic particle)
पितरःthe fathers
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
गताःhave gone; have attained
गताः:
Kriya-samānādhikaraṇa (Predicative/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त: 'gone/attained'

Unspecified (contextual prayer within Prabhāsa-kṣetra-māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Unspecified within the excerpt

Scene: At Prabhāsa, a devotee offers water-libations; subtle forms of ancestors rise from shadowy vyantara-like unrest into calm luminous ascent, as the deity’s grace purifies them.

P
Pitṛs
S
Suraśreṣṭha
V
Vyantara

FAQs

Ritual remembrance and offerings to the Pitṛs at a powerful tīrtha can purify lineage burdens and aid even troubled ancestral states.

Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsa tīrtha region) as praised in the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya.

The verse implies pitṛ-oriented rites leading to release from pitṛ-ṛṇa; the detailed prescriptions (snāna/tarpaṇa/śrāddha) appear in the surrounding verses.