Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 215

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभास क्षेत्रमाहात्म्ये कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चदशोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ saptame prabhāsakhaṇḍe prathame prabhāsa kṣetramāhātmye kumāreśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcadaśottaradviśatatamo'dhyāyaḥ

Translation

وهكذا ينتهي، في «سكاندا مهاپورانا» الموقَّر—ضمن السamhitā ذات الواحد والثمانين ألف بيت—في القسم السابع «برابهاسا خَندَة»، وفي الجزء الأول «برابهاسا-كشيترا-ماهَاتمْيا»، الفصل المعنون «وصف عظمة كوما ريشڤارا»، وهو الفصل 215.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative/ending particle)

• श्रीस्कांदे: in the Śrī Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कांदे: Adhikarana (Location/Context)
• Type: Noun
• Root: श्री-स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—कर्मधारय (श्रीमान् स्कन्दः/स्कन्दसम्बन्धि)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Context)
• Type: Noun
• Root: महा-पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—कर्मधारय (महच्च तत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the eighty-one-thousand (verses) recension
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Visheshana (Qualifier of saṃhitāyām)
• Type: Adjective
• Root: एकाशीति-साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः/एकाशीतिसहस्री)

• संहितायाम्: in the Saṃhitā
• संहितायाम्: Adhikarana (Context)
• Type: Noun
• Root: संहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘प्रभासखण्डे’ इति विशेषणम्

• प्रभासखण्डे: in the Prabhāsa section
• प्रभासखण्डे: Adhikarana (Context)
• Type: Noun
• Root: प्रभास-खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (प्रभासस्य खण्डः)

• प्रथमे: in the first
• प्रथमे: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; ‘(प्रभास)क्षेत्रमाहात्म्ये’ इति विशेषणम्

• प्रभास: Prabhāsa
• प्रभास: Sambandha (Compound member)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, (समासपूर्वपद)

• क्षेत्रमाहात्म्ये: in the ‘Kṣetra-māhātmya’
• क्षेत्रमाहात्म्ये: Adhikarana (Context)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र-माहात्म्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (क्षेत्रस्य माहात्म्यम्)

• कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: the narration of the glory of Kumāreśvara
• कुमारेश्वरमाहात्म्यवर्णनम्: Visheshya (Title/subject)
• Type: Noun
• Root: कुमारेश्वर-माहात्म्य-वर्णन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (कुमारेश्वरस्य माहात्म्यस्य वर्णनम्)

• नाम: called
• नाम: Sambandha (Title marker)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय/निपात)
• Form: निपात (नाम-शब्दः शीर्षकनिर्देशे ‘called’ अर्थे)

• पञ्चदशोत्तरद्विशततमः: two-hundred-and-fifteenth
• पञ्चदशोत्तरद्विशततमः: Visheshana (Qualifier of adhyāyaḥ)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चदश-उत्तर-द्विशततम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (द्विशततमः पञ्चदशोत्तरः = 215th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/heading)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Colophon / Redactorial closure

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kumāreśvara (as chapter focus)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A manuscript-style closing: scribal flourish, chapter title ‘Kumāreśvara-māhātmya’ and the Skanda Purāṇa lineage markers, evoking a palm-leaf or paper folio end.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Prabhāsa Khaṇḍa
• Prabhāsa Kṣetra
• Kumāreśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a textual colophon marking the completion of a māhātmya chapter rather than a doctrinal verse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa Kṣetra, specifically the chapter on Kumāreśvara.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it functions as a chapter-ending identification.