Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 5

Devanagari script

द्वे चैवांगिरसे तद्वत्तासां नामानि विस्तरात् । शृणु त्वं देवि मातॄणां प्रजाविस्तरमादितः

Transliteration

dve caivāṃgirase tadvattāsāṃ nāmāni vistarāt | śṛṇu tvaṃ devi mātṝṇāṃ prajāvistaramāditaḥ

Translation

وكذلك أعطى اثنتين لأنغيراس (Aṅgiras). والآن، أيتها الإلهة، اسمعي بتفصيل أسماء أولئك الأمهات، ومن البدء اتساع نسلِهنّ وتكاثره.

Word by Word

• द्वे: two
• द्वे: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात

• आङ्गिरसे: to Āṅgirasa
• आङ्गिरसे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: आङ्गिरस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• तद्वत्: likewise
• तद्वत्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद्वत् (अव्यय/तद्धित)
• Form: अव्यय; तुल्यतावाचक (like that, similarly)

• तासाम्: of those (daughters)
• तासाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• नामानि: names
• नामानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• विस्तरात्: in detail
• विस्तरात्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम् (Ablative used adverbially): ‘in detail’

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• देवि: O देवी
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• मातॄणाम्: of the mothers
• मातॄणाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• प्रजाविस्तरम्: the expansion of progeny
• प्रजाविस्तरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा + विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (प्रजायाः विस्तरः), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आदितः: from the beginning
• आदितः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभावेन क्रियाविशेषणम् (Ablative used adverbially): ‘from the beginning’

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (addressed as ‘devi’)

Visual Art Cues

Scene: A narrator-sage addressing a Devī (listener), gesturing to a scroll that contains the mothers’ names and progeny expansion; behind them, symbolic vignettes of devas, nakṣatras, and beings emerging from the lineage-tree.

Characters & Entities

• Aṅgiras
• Devī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering sacred lineages is presented as a way to contemplate cosmic order and dharma’s continuity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader discourse remains within Prabhāsakṣetra Māhātmya, though the verse itself introduces genealogical detail.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.