Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 58

श्रादभुक्प्रातरुत्थाय प्रकुर्याद्दन्तधावनम् । श्राद्धकर्ता न कुर्वीत दन्तानां धावनं बुधः

śrādabhukprātarutthāya prakuryāddantadhāvanam | śrāddhakartā na kurvīta dantānāṃ dhāvanaṃ budhaḥ

مَن أكل طعامَ الشْرادْدها (śrāddha) فليقم صباحًا عند النهوض بتنظيف الأسنان. أمّا مُقيمُ الشْرادْدها نفسه، وهو الحكيم، فلا ينبغي له أن ينظّف أسنانه أثناء التزامه بشعائر الشْرادْدها.

श्रादभुक्the śrāddha-eater (participant)
श्रादभुक्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + भुज् (धातु) → भुक् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; उपपद-तत्पुरुषः (श्राद्धं भुङ्क्ते इति)
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्रातर् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययम् (adverb: ‘in the morning’)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootउत् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive), ‘having risen’
प्रकुर्यात्should do
प्रकुर्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दन्तधावनम्tooth-cleaning
दन्तधावनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदन्त + धावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (दन्तानां धावनम्)
श्राद्धकर्ताthe performer of the śrāddha
श्राद्धकर्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्राद्धस्य कर्ता)
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
कुर्वीतshould do
कुर्वीत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
दन्तानाम्of the teeth
दन्तानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), बहुवचनम्
धावनम्washing/cleaning
धावनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधावन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
बुधःa wise man
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Morning after śrāddha: a brāhmaṇa guest cleans teeth at a water-pot; the yajamāna, still in observance, refrains and proceeds to other ritual duties, with darbha and altar still set.

Ś
Śrāddha

FAQs

Ritual roles carry specific disciplines; purity practices vary depending on whether one is the officiant or a participant.

The instruction appears within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; it is a procedural rule rather than a location praise.

Śrāddha-eater cleans teeth in the morning; the śrāddha-performer refrains from tooth-cleaning during the observance.