Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83

अप्राप्ते रजसि गौरी प्राप्ते रजसि रोहिणी । अव्यंजनकृता कन्या कुचहीना तु नग्निका

aprāpte rajasi gaurī prāpte rajasi rohiṇī | avyaṃjanakṛtā kanyā kucahīnā tu nagnikā

قبل نزول الحيض تُسمّى «غاوري»؛ فإذا بدأ الحيض سُمّيت «روهِني». والفتاة التي لم تظهر عليها علامات البلوغ تُسمّى «كنيا»؛ والتي لم يكتمل نموّ ثدييها تُسمّى «نغنيكا».

aprāptewhen (it is) not attained
aprāpte:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Roota- + prāpta (√āp (आप्) + kta)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; कृदन्त (past passive participle) with नञ्-प्रत्यय; सति-सप्तमी (locative absolute)
rajasiin/with menses
rajasi:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बन्ध
gaurīGaurī
gaurī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgaurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prāptewhen (it is) attained
prāpte:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootprāpta (√āp (आप्) + kta)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
rajasiin/with menses
rajasi:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootrajas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; सति-सप्तमी-सम्बन्ध
rohiṇīRohiṇī
rohiṇī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrohiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
avyaṃjanakṛtāwithout adornment/marks
avyaṃjanakṛtā:
Predicate qualifier (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + vyañjana (प्रातिपदिक) + kṛtā (√kṛ (कृ) + kta)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (नञ्-पूर्वपद): अव्यञ्जन-कृता = ‘विना व्यञ्जनेन कृता/अलङ्कारा-रहिता’
kanyāmaiden
kanyā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
kucahīnāwithout breasts
kucahīnā:
Predicate qualifier (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuca (प्रातिपदिक) + hīna (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (कुचैः हीना / कुच-हीना)
tubut, however
tu:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (adversative/contrast particle)
nagnikāa naked girl
nagnikā:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootnagnikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced from Prabhāsa-kṣetra Māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A sage explains definitions with symbolic gestures: a calendar/lotus for pre-menarche, a red cloth motif for menarche, and subtle iconographic markers for maturity signs—kept modest and non-literal.

G
Gaurī
R
Rohiṇī

FAQs

Dharma discourse often uses precise life-stage definitions to regulate saṃskāras and preserve ritual order.

The teaching is situated within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, connecting right conduct with the fruit of tīrtha practice.

No explicit ritual act is stated; the verse supplies definitional criteria used in dharma decision-making.