Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 46

विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् । तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः

vidhiḥ prāthamikastasmāddvitīye dviguṇaṃ caret | tṛtīye triguṇaṃ proktaṃ caturthe nāsti niṣkṛtiḥ

لذلك تُعمل القاعدة الأولى في المرة الأولى؛ وفي الثانية يُؤدَّى ذلك مضاعفًا؛ وفي الثالثة قيل ثلاثَةَ أضعاف. أمّا في الرابعة فلا كفّارة.

विधिःrule, procedure
विधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvidhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्राथमिकःprimary, first
प्राथमिकः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootprāthamika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘vidhiḥ’)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason)
TypeIndeclinable
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-निपातवत्; अर्थे: “therefore/for that reason” (etym. ablative used adverbially)
द्वितीयेin the second (instance)
द्वितीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक (in the second [case/instance])
द्विगुणम्twofold, double
द्विगुणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्या) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः: द्वौ गुणौ यस्य तत् (twofold)
चरेत्should perform/practise
चरेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तृतीयेin the third (instance)
तृतीये:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
त्रिगुणम्threefold, triple
त्रिगुणम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottri (संख्या) + guṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समासः: त्रयो गुणाः यस्य तत् (threefold)
प्रोक्तम्is declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate complement)
TypeVerb
Rootpra + vac (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त-भूतकर्मणि कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; “said/declared”
चतुर्थेin the fourth (instance)
चतुर्थे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootcaturtha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अस्तिexists, is
अस्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
निष्कृतिःexpiation
निष्कृतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootniṣkṛti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Unspecified (didactic voice within Prabhāsakṣetra-māhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A symbolic four-panel sequence: a person commits a fault and performs expiation once, then twice, then thrice with increasing austerity; the fourth panel shows a closed gate or a stern dharma-guardian indicating ‘no release’.

FAQs

Repeated wrongdoing hardens guilt; dharma escalates remedy and finally withdraws ordinary expiation for habitual transgression.

The teaching sits within Prabhāsakṣetra-māhātmya, presenting moral discipline as part of the sacred landscape’s instruction.

A graded scale: first-time rule, second-time double, third-time triple, and no niṣkṛti on the fourth.