Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

तस्मिन्नेव दिने पूज्यं सिद्धिकामैर्नरैः सदा । एतत्पूर्वं मयाख्यातं तव विस्तरतः प्रिये

Transliteration

tasminneva dine pūjyaṃ siddhikāmairnaraiḥ sadā | etatpūrvaṃ mayākhyātaṃ tava vistarataḥ priye

Translation

وفي ذلك اليوم بعينه ينبغي أن يُعبَد دائماً من قِبَل الرجال الراغبين في الظفر والإنجاز. وقد شرحتُ لكِ هذا من قبلُ شرحاً مفصّلاً، يا حبيبة.

Word by Word

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: अधिकरण (Adhikarana/Locative)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्; ‘तस्मिन्’ = in that

• एव: indeed, just
• एव: सम्बन्ध/निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)

• दिने: on the day
• दिने: अधिकरण (Adhikarana/Locative)
• Type: Noun
• Root: दिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (7th/Locative), एकवचनम्

• पूज्यम्: to be worshipped
• पूज्यम्: कर्म/विधेय (Object/Predicative)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (यत्) कृदन्तम्; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘पूज्यम्’ = to be worshipped/fit for worship

• सिद्धिकामैः: by those desiring success
• सिद्धिकामैः: करण (Karana/Instrument)
• Type: Adjective
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (सिद्धेः कामः = desiring success); पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्

• नरैः: by men, by people
• नरैः: करण (Karana/Instrument)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), बहुवचनम्

• सदा: always
• सदा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb of time)

• एतत्: this
• एतत्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• पूर्वम्: previously, earlier
• पूर्वम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगे अव्ययवत् (adverbial accusative); ‘पूर्वम्’ = earlier/before

• मया: by me
• मया: कर्ता (Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; तृतीया-विभक्तिः (3rd/Instrumental), एकवचनम्

• आख्यातम्: was explained
• आख्यातम्: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: आ + ख्या (धातु)
• Form: लुङ्-लकारः (Aorist/Perfective past usage), कर्मणि-प्रयोगे क्त-भावार्थवत्; प्रथमपुरुषे, एकवचनम्; ‘आख्यातम्’ = was told/declared

• तव: to you, your
• तव: सम्प्रदान/सम्बन्ध (Recipient/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-शब्दः; षष्ठी-विभक्तिः (6th/Genitive), एकवचनम्

• विस्तरतः: in detail
• विस्तरतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: विस्तर (प्रातिपदिक)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्ययम् (ablatival adverb); ‘विस्तरतः’ = in detail, elaborately

• प्रिये: O beloved
• प्रिये: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrīmukha

Type: cave

Skanda Dialogue

Listener: a beloved interlocutor addressed as ‘priye’

Visual Art Cues

Scene: A teacher-narrator figure (Skanda) gestures as if concluding an instruction; in the background, devotees worship at a cave-adjacent shrine of Śrīmukha on Navamī, with offerings arranged in order.

Characters & Entities

• Siddhi (attainment)
• Śrīmukha (context)
• Mātṛs (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual attainments are linked to disciplined observance of sacred time and prescribed worship within a holy place.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The worship context points to the Prabhāsa-kṣetra sites just described: the Mātṛgaṇas and Śrīmukha-vivara.

What ritualistic prescription is mentioned?

Worship should be performed specifically “on that very day” (the stated tithi context), especially by seekers of siddhi.