Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

Devanagari script

अद्य मे तेजसः पिंडो जातो ज्ञानं हृदि स्थितम् । अद्य मे कुलशीलं च अद्य मे रूपलक्षणम्

Transliteration

adya me tejasaḥ piṃḍo jāto jñānaṃ hṛdi sthitam | adya me kulaśīlaṃ ca adya me rūpalakṣaṇam

Translation

اليوم قام فيَّ جِرمٌ من الإشراق، واستقرّت المعرفة في قلبي. اليوم اكتمل شرفُ نسبي وحُسنُ سلوكي؛ واليوم كَمُلَت هيئتي وعلاماتي المباركة.

Word by Word

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• मे: my / for me
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• तेजसः: of radiance, of splendor
• तेजसः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• पिण्डः: mass, embodiment
• पिण्डः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पिण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• जातः: has arisen / has been born
• जातः: Kriya (Predicative/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु) + जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘अस्ति’ इति लुप्त-क्रिया

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• हृदि: in the heart
• हृदि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: हृद् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्थितम्: situated, established
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) + स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ज्ञानम् इत्यस्य विशेषण

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• कुल-शीलम्: family and conduct
• कुल-शीलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (itaretara): ‘कुलं च शीलं च’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• अद्य: today / now
• अद्य: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: adya (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• रूप-लक्षणम्: form and characteristics
• रूप-लक्षणम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (itaretara): ‘रूपं च लक्षणं च’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

Speaker

Devī (Pārvatī)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim-sage at Prabhāsa experiences a sudden inner effulgence: a halo-like tejas around the body, calm face, and a heart-lotus motif signifying established knowledge; the sacred coastal tīrtha landscape with temple silhouettes in the distance.

Characters & Entities

• Devī (Pārvatī)
• Śiva (implied)
• Prabhāsa-kṣetra (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True ‘auspiciousness’ is internal: tejas and jñāna established in the heart, expressed outwardly as refined conduct (śīla).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra by context, as the māhātmya being heard is said to generate this transformation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse describes spiritual fruits rather than prescribing acts.