Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 172

Devanagari script

एतत्ते सर्वविख्यातमाख्यातं कल्मषापहम् । यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या स गच्छेत्परमं पदम्

Transliteration

etatte sarvavikhyātamākhyātaṃ kalmaṣāpaham | yaścedaṃ śṛṇuyādbhaktyā sa gacchetparamaṃ padam

Translation

هذا الخبر المشهور في كل مكان قد رُوي لك بوصفه مُزيلًا للدَّنس. ومن يسمعه بتعبّدٍ وإخلاصٍ يبلغ المقام الأعلى.

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (6th/Genitive or 4th/Dative), एकवचन; अत्र—चतुर्थी (to you)

• सर्व-विख्यातम्: well-known everywhere
• सर्व-विख्यातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + विख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (एतत्)

• आख्यातम्: told/declared
• आख्यातम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आ + ख्या (धातु) → आख्यात (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• कल्मष-अपहम्: remover of impurity/sin
• कल्मष-अपहम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कल्मष (प्रातिपदिक) + अपह (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (कल्मषस्य अपहः)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Discourse connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• इदम्: this (account)
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• शृणुयात्: should listen
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), तृतीयपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• गच्छेत्: would go/attain
• गच्छेत्: Kriya (Action/Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), तृतीयपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• परमम्: supreme
• परमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsakṣetra-māhātmya (as text)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: The addressed interlocutor in the māhātmya (frame listener)

Visual Art Cues

Scene: A teacher recites the Prabhāsa-māhātmya to gathered devotees; a subtle luminous path rises upward symbolizing parama pada; listeners’ faces show relief as ‘kalmaṣa’ dissolves like dark mist.

Characters & Entities

• Prabhāsa-kṣetra (implied)
• Sāvitrī-sthala (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to tīrtha-māhātmya is itself a purifying practice that leads toward the highest spiritual goal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, by concluding the praise with a phalaśruti for hearing the account.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa (devout hearing) of the narrated māhātmya is prescribed as a sin-removing, elevating practice.