Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रत्नेश्वरमनुत्तमम् । तत्र तप्त्वा तपो देवि विष्णुना प्रभविष्णुना । स्थापितं तत्र तल्लिंगं सर्वकामप्रदं प्रिये

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi ratneśvaramanuttamam | tatra taptvā tapo devi viṣṇunā prabhaviṣṇunā | sthāpitaṃ tatra talliṃgaṃ sarvakāmapradaṃ priye

قال إيشڤارا: ثمّ، يا مها ديفي، ينبغي الذهابُ إلى رَتْنيشڤارا الذي لا يُضاهى. هناك، يا ديفي، بعد أداء التَّقشّف، أقامَ فيشنو—برابهاڤيشنو—ذلك اللِّنگا؛ يا حبيبةُ، فهو واهبُ جميعِ المرادات.

ईश्वरःĪśvara (Lord Śiva)
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Speech act/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ततःthen/from there
ततः:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (ablatival adverb)
गच्छेत्should go
गच्छेत्:
Kriya (Injunction/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महती देवी)
रत्नेश्वरम्Ratneśvara
रत्नेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रत्नानाम् ईश्वरः)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रत्नेश्वरम् इति विशेषणम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
तप्त्वाhaving performed austerity
तप्त्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वकर्म
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
विष्णुनाby Viṣṇu
विष्णुना:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
प्रभविष्णुनाby Lord Viṣṇu
प्रभविष्णुना:
Kartr-karana (Agent in passive/कर्ता-करण)
TypeNoun
Rootप्रभ- विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (प्रभुः विष्णुः)
स्थापितम्was established
स्थापितम्:
Kriya (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) [णिच् causative: स्थापय-]
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma/Subject complement (Object/विशेष्य)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वकामप्रदम्granting all desires
सर्वकामप्रदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व-काम-प्रद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष (सर्वान् कामान् प्रददाति)
प्रियेO beloved
प्रिये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Ratneśvara

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva instructs Devī to proceed to Ratneśvara; in a flashback-like vignette, Viṣṇu performs austerities and installs a radiant liṅga, the shrine shimmering like a jewel (ratna).

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī
R
Ratneśvara
V
Viṣṇu (Prabhaviṣṇu)
Ś
Śiva-liṅga

FAQs

Sacred geography teaches that tapas and tīrtha-yātrā culminate in grace; Ratneśvara is praised as a complete bestower of righteous desires.

Ratneśvara (and its associated locale in Prabhāsa Kṣetra), introduced as an anuttama destination.

The prescription is pilgrimage: ‘one should go’ to Ratneśvara; the verse also highlights tapas as the sanctifying backdrop.