Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

Devanagari script

माघ मासे चतुर्दश्यां यस्तल्लिंगं प्रपूजयेत् । पूजितं तेन सकलं ब्रह्माण्डं सचराचरम्

Transliteration

māgha māse caturdaśyāṃ yastalliṃgaṃ prapūjayet | pūjitaṃ tena sakalaṃ brahmāṇḍaṃ sacarācaram

Translation

مَن عَبَدَ ذلك اللِّينغا في اليوم القمري الرابع عشر من شهر ماغها—فكأنما عَبَدَ الكونَ كلَّه، المتحرّك والساكن.

Word by Word

• माघ: of Māgha (month)
• माघ: Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: माघ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन (माघस्य)

• मासे: in the month
• मासे: Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• चतुर्दश्याम्: on the fourteenth lunar day
• चतुर्दश्याम्: Adhikarana (Time-locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चतुर्दशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण (that)

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• प्रपूजयेत्: should worship
• प्रपूजयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पूजितम्: (is) worshipped
• पूजितम्: Kriya (Result/फल)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• तेन: by him/thereby
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन

• सकलम्: entire
• सकलम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• ब्रह्माण्डम्: the universe (cosmic egg)
• ब्रह्माण्डम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• सचराचरम्: with the moving and the unmoving
• सचराचरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/अव्यय) + चर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चर + अचर) 'स' उपपदेन सह

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Prabhāsakṣetra Māhātmya; specific speaker not explicit in this verse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hiraṇyeśvara (Hiraṇmayeśāna)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Night of Māgha caturdaśī: devotees worship the golden-aura liṅga with lamps and lotuses; above, the cosmos is visualized—stars, planets, beings—suggesting the whole universe is worshipped through this single act.

Characters & Entities

• Māgha
• Caturdaśī
• Liṅga
• Hiraṇyeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Focused devotion at the right time (tithi and month) is magnified—worship of Śiva is equated with honoring all existence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Hiraṇyeśvara liṅga connected with Brahmakuṇḍa in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā of the liṅga on Māgha month caturdaśī (the 14th lunar day).