Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

Devanagari script

यस्तं पूजयते भक्त्या नारी वा पुरुषोऽपि वा । संस्नाप्य विधिवद्भक्त्या स मुक्तः पातकैर्भवेत्

Transliteration

yastaṃ pūjayate bhaktyā nārī vā puruṣo'pi vā | saṃsnāpya vidhivadbhaktyā sa muktaḥ pātakairbhavet

Translation

مَن يعبد ذلك اللِّينغا بتفانٍ—امرأةً كان أو رجلاً—ويُجري له الغُسل الطقسي (أبهيشيكا) على وفق الشريعة وبإخلاص، يتحرّر من الآثام.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम

• तम्: that (liṅga)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; (लिङ्गं प्रति)

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/हेतु (by/with devotion)

• नारी: a woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)

• पुरुषः: a man
• पुरुषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• संस्नाप्य: having performed ablution (to it)
• संस्नाप्य: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + √स्ना (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund) ‘संस्नाप्य’ = स्नापयित्वा/स्नात्वा (having bathed/abluted)

• विधिवत्: according to proper rite
• विधिवत्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विधिवत् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (according to rule)

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• सः: he/she
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• मुक्तः: freed
• मुक्तः: Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमाना)
• Type: Adjective
• Root: मुक्त (√मुच् धातु; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; क्त-प्रत्यय; विशेषण

• पातकैः: from sins
• पातकैः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पातक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; अपादानार्थ (from sins)

• भवेत्: would become / will be
• भवेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Śiva (Īśvara)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Yuga-liṅga (also known as Jānakīśa/Siddheśvara)

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Mahādevī

Visual Art Cues

Scene: Men and women devotees perform abhiṣeka to the liṅga with kalaśas; streams of water/milk flow over the liṅga; priests guide the vidhi; the scene emphasizes inclusivity and purification.

Characters & Entities

• Liṅga
• Pūjā
• Abhiṣeka (saṃsnāna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti joined with proper worship and abhiṣeka is universally accessible and destroys pātakas (sins).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The liṅga at Prabhāsa Kṣetra (Jānakīśvara/Siddheśvara/Yuga-liṅga tradition).

What ritualistic prescription is mentioned?

Pūjā with devotion and vidhivat saṃsnāna (ritual bathing/abhiṣeka) of the liṅga.