Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 100

Devanagari script

तत्त्वं भर्तृगृहं गच्छ दृष्टोऽहं पूजितासि मे । पुनरागमनं कार्यं दर्शनाय शुचिस्मिते

Transliteration

tattvaṃ bhartṛgṛhaṃ gaccha dṛṣṭo'haṃ pūjitāsi me | punarāgamanaṃ kāryaṃ darśanāya śucismite

Translation

فاذهبي إذن إلى بيت زوجك. لقد رأيتكِ وقد أكرمتِني بالعبادة. ولكن يا ذات الابتسامة الطاهرة، عودي مرةً أخرى لكي أنال دارشاناكِ (darśana).

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; मध्यमपुरुष-सर्वनाम

• भर्तृगृहम्: husband’s house
• भर्तृगृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Predicate verb)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• दृष्टः: seen
• दृष्टः: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम

• पूजिता: honoured/worshipped
• पूजिता: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पूज् (धातु) → पूजित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त/PPP)

• असि: you are
• असि: Kriya (Copula)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• मे: to me / of me
• मे: Sampradana/Possessor (Dative/Genitive)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी) / चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; एन्क्लिटिक रूप

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आगमनम्: return/coming back
• आगमनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आ+गम् (धातु) → आगमन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• कार्यम्: to be done/should be done
• कार्यम्: Vidhaya-visheshana (Predicate qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; कृ-धातोः यत्/ण्यत्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विधेय-विशेषण (to be done)

• दर्शनाय: for (my) seeing/for a visit
• दर्शनाय: Sampradana/Prayojana (Purpose-dative)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजन (purpose)

• शुचिस्मिते: O one with a pure smile
• शुचिस्मिते: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: शुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Viśvakarmā

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A benevolent elder/father-figure blesses a devoted woman, instructing her to return to her husband’s home yet to come back again for darśana; the mood is tender, with a sense of sacred farewell at a holy place.

Characters & Entities

• Viśvakarmā
• daughter (Saṃjñā, implied)
• darśana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma balances duty with affection: fulfill rightful obligations, yet keep sacred relationships through darśana and respectful return.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly within Prabhāsa-kṣetra Māhātmya; the verse itself highlights dharma rather than a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal rite; the act of pūjā (honoring the father) and seeking darśana is implied as devotional etiquette.