Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

अमरेशं प्रभासं च नैमिषं पुष्करं तथा । आषाढिं चैव दण्डिं च भारभूतिं च लांगलम्

Transliteration

amareśaṃ prabhāsaṃ ca naimiṣaṃ puṣkaraṃ tathā | āṣāḍhiṃ caiva daṇḍiṃ ca bhārabhūtiṃ ca lāṃgalam

Translation

أمارِيشا وبرابهاسا؛ ونايميṣa وبوشكارا؛ وكذلك آṣāḍhi ودَنْḍi وبهارابهوُتي ولانغالا—فهؤلاء أيضًا يُعَدّون من تجلّيات التيرثا المقدّسة في هذا الكشيترا.

Word by Word

• अमरेशम्: Amareśa (name)
• अमरेशम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अमरेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अमराणाम् ईशः इति षष्ठी-तत्पुरुष

• प्रभासम्: Prabhāsa (name)
• प्रभासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• नैमिषम्: Naimiṣa (name)
• नैमिषम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नैमिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थलनाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• पुष्करम्: Puṣkara (name)
• पुष्करम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुष्कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थलनाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तथा: likewise/also
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

• आषाढिम्: Āṣāḍhi (name)
• आषाढिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आषाढि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-निपात (particle: emphasis ‘indeed/just’)

• दण्डिम्: Daṇḍi (name)
• दण्डिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दण्डि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• भारभूतिम्: Bhārabhūti (name)
• भारभूतिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भार + भूतिः (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (भूतिः), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—भारस्य भूतिः इति षष्ठी-तत्पुरुष (स्थल/नाम)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• लाङ्गलम्: Lāṅgala (name)
• लाङ्गलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लाङ्गल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नाम), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced from section context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Amareśa; Prabhāsa; Naimiṣa; Puṣkara; Āṣāḍhi; Daṇḍi; Bhārabhūti; Lāṅgala

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A composite sacred map: Prabhāsa at center with small emblematic vignettes representing Naimiṣa (forest wheel/araṇya), Puṣkara (lotus lake and Brahmā shrine), and other named presences (Amareśa, Āṣāḍhi, Daṇḍi, Bhārabhūti, Lāṅgala) arranged like jewels around the central kṣetra.

Characters & Entities

• Amareśa
• Prabhāsa
• Naimiṣa
• Puṣkara
• Āṣāḍhi
• Daṇḍi
• Bhārabhūti
• Lāṅgala

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering and honoring the tīrtha-names is itself a way to approach the kṣetra’s sanctity, revealing many forms within one sacred landscape.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Amareśa, Prabhāsa, Naimiṣa, Puṣkara, Āṣāḍhi, Daṇḍi, Bhārabhūti, and Lāṅgala.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit prescription; the verse continues a catalog intended for pilgrimage orientation and devotional recollection.