Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 37

Devanagari script

रात्रौ जागरणं कार्य्यं स्तोत्रैर्नानाविधैरपि । आहूय ब्राह्मणान्भक्त्या भोजयेच्च स्वशक्तितः

Transliteration

rātrau jāgaraṇaṃ kāryyaṃ stotrairnānāvidhairapi | āhūya brāhmaṇānbhaktyā bhojayecca svaśaktitaḥ

Translation

وفي الليل ينبغي إقامة السَّهَر التعبّدي (jāgaraṇa) بترتيل أناشيد التسبيح (stotra) على أنواعها. ثم بدعوة البراهمة بمحبةٍ وإخلاص، يُطعِمُهم المرءُ على قدر استطاعته.

Word by Word

• रात्रौ: at night
• रात्रौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रात्रि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; अव्ययीभावार्थे कालाधिकरणम् (time-locative)

• जागरणम्: wakefulness; vigil
• जागरणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जागरण (प्रातिपदिक; √जागृ धातु-निष्पन्न नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; कर्म/विधेयभावे

• कार्यम्: should be done
• कार्यम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (प्रातिपदिक; √कृ धातोः क्तव्य/यत्-प्रत्ययान्त अर्थः)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विधेयविशेषणम् (predicative: ‘to be done’)

• स्तोत्रैः: with hymns
• स्तोत्रैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

• नानाविधैः: of various kinds
• नानाविधैः: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘नाना’ इति विशेषणपूर्वपदेन कर्मधारयः; स्तोत्रैः इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also/even)

• आहूय: having invited
• आहूय: Kriyā (क्रिया; पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√ह्वे (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund); पूर्वकाले कृत्यर्थक क्रिया (having called/invited)

• ब्राह्मणान्: Brahmins
• ब्राह्मणान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• भोजयेत्: should feed
• भोजयेत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भुज् (धातु) [णिच् causative: भोजय-]
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोगः (cause to eat/feed)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• स्वशक्तितः: according to one’s ability
• स्वशक्तितः: Hetu/Adverbial (हेतु/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: तद्धितान्त अव्यय (तस्-प्रत्यय; Ablatival adverb); षष्ठी-तत्पुरुषः ‘स्वस्य शक्तिः’ → ‘स्वशक्ति’; अर्थः ‘यथाशक्ति/स्वसामर्थ्यात्’

Speaker

Sūta (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa narration style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā (jāgaraṇa and brāhmaṇa-bhojana)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A lamp-lit night in Dvārakā: devotees sit in circles chanting stotras; conch and bell punctuate the hymns; nearby, brāhmaṇas are respectfully seated and served warm food as part of annadāna.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A vow is perfected by disciplined devotion (vigil and hymns) and compassionate giving (feeding worthy guests).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s vow-practice context within the Prabhāsa Khaṇḍa, connected to Gomatī tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Night vigil with hymn-recitation and feeding brāhmaṇas according to one’s means.