Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

यश्चैतच्छुणुयान्नित्यं पुराणं श्रद्धयान्वितः । अर्बुदस्य महाराज स यात्राफलमश्नुते

Transliteration

yaścaitacchuṇuyānnityaṃ purāṇaṃ śraddhayānvitaḥ | arbudasya mahārāja sa yātrāphalamaśnute

Translation

ومن كان ذا إيمانٍ صادق، وداوم على سماع هذا البورانا المتعلّق بأربودا، أيها الملك العظيم، نال ثواب الرحلة التعبّدية نفسها كأنه قام بالحجّ المقدّس.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक

• च: and
• च: Connector (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म (शृणुयात् इति)

• शृणुयात्: should hear
• शृणुयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Modifier (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• पुराणम्: Purāṇa (sacred text)
• पुराणम्: Karma (Object apposition/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; एतत् इति समानाधिकरण/विशेष्य

• श्रद्धया: with faith
• श्रद्धया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रद्धा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अन्वितः: endowed (with)
• अन्वितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अन्वि (उपसर्ग) + इ (धातु) → अन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (यः इति)

• अर्बुदस्य: of Arbuda
• अर्बुदस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: अर्बुद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध

• महाराज: O great king
• महाराज: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा + राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यात्राफलम्: the fruit of pilgrimage
• यात्राफलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यात्रा + फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म (अश्नुते इति)

• अश्नुते: attains, enjoys
• अश्नुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

Speaker

Sūta (deduced: Purāṇic narration within Prabhāsa Khaṇḍa)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Arbuda-māhātmya (śravaṇa)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: A recitation assembly: a paurāṇika on a vyāsāsana reading Arbuda-māhātmya; listeners with folded hands; behind them a symbolic vignette of Arbuda mountain and a Śiva shrine, indicating that the story itself ‘brings’ the tīrtha to the ear.

Characters & Entities

• Arbuda (tirtha/region)
• Mahārāja (listener, unspecified)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful listening to a tirtha-māhātmya can confer the same merit as physically performing the pilgrimage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Arbuda and its pilgrimage tradition as narrated in the Arbuda Khaṇḍa of the Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śravaṇa: regularly listening to the Purāṇic account with śraddhā (faith).