Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

तत्र स्नानादिकं सर्वं जपहोमादिकं च यत् । सर्वं कोटिगुणं राजंस्तत्प्रसादादसंशयम्

Transliteration

tatra snānādikaṃ sarvaṃ japahomādikaṃ ca yat | sarvaṃ koṭiguṇaṃ rājaṃstatprasādādasaṃśayam

Translation

هناك، كلُّ عملٍ يبدأ بالاغتسال—وكلُّ ما يُؤدَّى فيه من جَپا (japa) وهُوما (homa) ونحو ذلك—يصير ثمرةُ أجره مضاعفةً كُوطيًا، أيها الملك، بفضل ذلك التيرثا، بلا ريب.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय

• स्नानादिकम्: bathing and the like
• स्नानादिकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आदि’समासान्त/तद्धितान्त: स्नानम् आदिः यस्य तत् (snāna and the like)

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• जपहोमादिकम्: japa, homa, and the like
• जपहोमादिकम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जप (प्रातिपदिक) + होम (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + क (तद्धित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; जप-होम इति द्वन्द्वः, तदन्ते ‘आदि’ (and the like)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• यत्: whatever/that which
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक यत्-शब्दः (relative pronoun)

• सर्वम्: all of it
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पूर्वोक्तसमुदायवाचक

• कोटिगुणम्: crore-fold
• कोटिगुणम्: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (कोट्या गुणः = a crore-fold)

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• तत्प्रसादात्: from his/that (deity’s) grace
• तत्प्रसादात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य प्रसादः)

• असंशयम्: without doubt
• असंशयम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अ (उपसर्ग/नञ्) + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नञ्-तत्पुरुषवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (certainly/without doubt)

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Koṭitīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: A king (rājan / nṛpaśreṣṭha)

Visual Art Cues

Scene: A kingly pilgrim at a luminous tīrtha performs snāna; nearby brāhmaṇas chant japa while a small homa fire burns; the tīrtha is personified as a radiant presence bestowing ‘koti’ merit.

Characters & Entities

• Koṭitīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred place transforms ordinary dharma into amplified merit; tīrtha-grace is presented as a multiplier of sincere practice.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Koṭitīrtha, where ritual actions are said to yield koṭi-guṇa (crore-fold) results.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) and allied rites such as japa (recitation) and homa (fire-offering), with the promise of multiplied fruit when done there.