Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

Devanagari script

पुलस्त्य उवाच । रामतीर्थं ततो गच्छेत्पुण्यमृषिनिषेवितम् । तत्र स्नातस्य मर्त्त्यस्य जायते पापसंक्षयः

Transliteration

pulastya uvāca | rāmatīrthaṃ tato gacchetpuṇyamṛṣiniṣevitam | tatra snātasya marttyasya jāyate pāpasaṃkṣayaḥ

Translation

قال بولاستيا: بعد ذلك فليتوجّه المرء إلى «راما تيرثا»، الموضع المقدّس الذي يؤمه الرِّشيّون. فمن اغتسل هناك من البشر نشأ له فناءُ الآثام وزوالُ الخطايا.

Word by Word

• पुलस्त्यः: Pulastya
• पुलस्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुलस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• रामतीर्थम्: Rāma-tīrtha
• रामतीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: राम (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘रामस्य तीर्थम्’

• ततः: then/from there
• ततः: Apadana/Sequence (source/sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (ablatival adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पुण्यम्: holy
• पुण्यम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तीर्थस्य)

• ऋषिनिषेवितम्: frequented by sages
• ऋषिनिषेवितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक) + निषेवित (कृदन्त; नि+सेव्)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘निषेवित’ = सेवित

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; स्थानवाचक क्रियाविशेषण

• स्नातस्य: of one who has bathed
• स्नातस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (क्त) ‘स्नात’; पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• मर्त्त्यस्य: of a mortal
• मर्त्त्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• जायते: arises/occurs
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• पापसंक्षयः: destruction of sin
• पापसंक्षयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + संक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘पापस्य संक्षयः’

Speaker

Pulastya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Rāma-tīrtha

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim party arrives at a quiet tīrtha with steps to the water; sages sit nearby in meditation. The lead pilgrim performs snāna with folded hands, sunlight glinting on the water.

Characters & Entities

• Pulastya
• Rāma-tīrtha
• ṛṣis
• snāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage joined with ritual bathing at a sage-sanctified tīrtha is presented as a direct means for purification and moral renewal.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rāma-tīrtha, introduced as a puṇya-kṣetra served by sages.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Rāma-tīrtha, described as producing pāpa-saṃkṣaya (destruction of sins).