Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

आत्मा च पार्थिवश्रेष्ठ स्नानाच्च जलतर्पणात् । यस्मात्कुलं त्वया पुत्र तीर्थेऽस्मिंस्तारितं ततः

ātmā ca pārthivaśreṣṭha snānācca jalatarpaṇāt | yasmātkulaṃ tvayā putra tīrthe'smiṃstāritaṃ tataḥ

يا أفضلَ الملوك، بهذا الاغتسال وبقربان الماء (تَرْبَنَة)، تتطهّر نفسُك أنت أيضًا؛ لأنك، يا بُنيّ، قد أنقذتَ هذه السلالة عند هذا التيرثا المقدّس بعينه.

आत्माthe self (you yourself)
आत्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
पार्थिवश्रेष्ठO best of kings
पार्थिवश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘पार्थिवानां श्रेष्ठः’)
स्नानात्from bathing
स्नानात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
जलतर्पणात्from water-offering (libation)
जलतर्पणात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘जलस्य तर्पणम्’)
यस्मात्because
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative adverbial form ‘because/from which reason’)
कुलम्the family/lineage
कुलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (object)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
तीर्थेin the sacred place
तीर्थे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
तारितम्saved, delivered
तारितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतॄ (धातु) + त (क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् ‘कुलम्’
ततःtherefore
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formहेतु/अनन्तरवाचक-अव्यय (therefore/then)

Pitṛs (forefathers), reported by Pulastya

Tirtha: Nirmalodaka

Type: kund

Scene: After bathing, the king stands at the water’s edge offering cupped water (añjali) as tarpaṇa; subtle light indicates purification; the atmosphere is calm and resolved.

P
Pitṛs
P
Pārthiva (King)
T
Tīrtha
J
Jalatarpaṇa

FAQs

Rites at a tīrtha purify the performer and serve as a bridge of duty and compassion toward one’s ancestors.

The same Arbuda tīrtha where snāna and jalatarpaṇa are performed—celebrated for saving the kula.

Snāna (bathing) and jala-tarpaṇa (water oblations, especially for pitṛs).