Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 145

ब्रह्मास्त्रं मनसि ध्यायंस्तृणं तस्यै मुमोच सः । मुक्तेनास्त्रेण तस्मिंस्तु धूमवर्तिर्व्यजायत

brahmāstraṃ manasi dhyāyaṃstṛṇaṃ tasyai mumoca saḥ | muktenāstreṇa tasmiṃstu dhūmavartirvyajāyata

وتأمّل في قلبه «براهماأسترا»، ثم أطلقه نحوها كأنه نصلُ عشبٍ يسير. غير أنّه لما أُطلِق ذلك الأسترا نشأت دوّامةٌ ملتفّة من الدخان.

ब्रह्म-अस्त्रम्the Brahmā-weapon (Brahmāstra)
ब्रह्म-अस्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + अस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मनसिin (his) mind
मनसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
ध्यायन्meditating/contemplating
ध्यायन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootध्यै (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तृणम्a straw/blade of grass
तृणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तस्यैto her
तस्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन
मुमोचreleased/let loose
मुमोच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मुक्तेनreleased
मुक्तेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्त (कृदन्त; मुच् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण
अस्त्रेणby the weapon
अस्त्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तस्मिन्in that (place/occasion)
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/but
तु:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (particle: but/indeed)
धूम-वर्तिःa smoke-trail/whirl of smoke
धूम-वर्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम (प्रातिपदिक) + वर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
व्यजायतarose/was produced
व्यजायत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-जन् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Deductive: Purāṇic narrator (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: King (pārthivottama addressed)

Scene: The dānava, eyes narrowed in inward dhyāna, releases the Brahmāstra as if tossing a blade of grass; immediately a spiraling smoke-coil unfurls across the sky like a dark vortex.

D
Devī
D
Dānava
B
Brahmāstra

FAQs

Even the mightiest power becomes empty when wielded with adharma; divine force without righteousness turns into mere confusion (smoke).

The broader section is tied to Arbuda (Mount Abu) within the Prabhāsa Khaṇḍa; this verse itself is a battle description.

None; it narrates the deployment of an astra.