Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

सोऽब्रवीद्देवराज्ञाहं प्रेषितो मुनिसत्तम । तवार्थायाऽरुहैनं त्वं विमानं गम्यतां दिवि

Transliteration

so'bravīddevarājñāhaṃ preṣito munisattama | tavārthāyā'ruhainaṃ tvaṃ vimānaṃ gamyatāṃ divi

Translation

وقال: «يا أفضلَ الحكماء، لقد أُرسِلتُ من قِبَل ملك الآلهة. ولأجلك، اركب هذه الفيمانا (vimāna) وامضِ إلى السماء.»

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• अब्रवीत्: said
• अब्रवीत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम् (Singular), परस्मैपदम्

• देवराज्ञा: by the king of gods (Indra)
• देवराज्ञा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: देवराज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम् (Singular)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• प्रेषितः: sent
• प्रेषितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-इष्/इष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि-विशेषणम् (past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मुनिसत्तम: O best of sages
• मुनिसत्तम: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: सम्बोधन-प्रयोगः (Vocative), पुंलिङ्गे, एकवचनम्; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (munīnām sattamaḥ)

• तव: for you/your
• तव: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive/6th), एकवचनम् (Singular)

• अर्थाय: for the sake (of)
• अर्थाय: Sampradana (Recipient/Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, चतुर्थी-विभक्तिः (Dative/4th), एकवचनम् (Singular)

• आरुह: mount
• आरुह: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-रुह् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्, परस्मैपदम्

• एनम्: this (one)
• एनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम् (Singular)

• विमानम्: the aerial chariot
• विमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विमान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम् (Singular)

• गम्यताम्: let (it) be gone / proceed
• गम्यताम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (Imperative), कर्मणि-प्रयोगः (Passive), प्रथम-पुरुषः (3rd person), एकवचनम्; आदेशार्थे—‘let it be gone/let one go’

• दिवि: in heaven
• दिवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative/7th), एकवचनम् (Singular)

Speaker

Devadūta

Characters & Entities

• Devadūta
• Indra (Devarāja)
• Mudgala
• Vimāna
• Svarga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worlds of merit (like svarga) are presented as attainable fruits of dharma, yet the narrative prepares for discernment about their true value.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The episode is anchored in the Arbuda-region māhātmya around Mudgala’s residence, though this verse focuses on the svarga invitation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a divine summons rather than a ritual instruction.