Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

पूर्वं जाता महाराज धूममूर्तिर्भयावहा । ततो ज्वाला ततः कन्या शुक्लवासोऽनुलेपना । दृष्ट्वा तां तुष्टुवुर्देवाः कृतांजलिपुटास्ततः

pūrvaṃ jātā mahārāja dhūmamūrtirbhayāvahā | tato jvālā tataḥ kanyā śuklavāso'nulepanā | dṛṣṭvā tāṃ tuṣṭuvurdevāḥ kṛtāṃjalipuṭāstataḥ

في البدء—يا أيها الملك العظيم—ظهرت في هيئة دخانٍ مُفزِع؛ ثم في هيئة لهيب؛ ثم في هيئة فتاة، لابسةً البياض ومطيّبةً بالعطر. فلما رآها الآلهة سبّحوها، وقد ضمّوا الأكفّ بخشوع.

पूर्वम्first
पूर्वम्:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक-नपुंसक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: formerly/first)
जाताwas born/appeared
जाता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तरि—‘(देवी) जाता’
महाराजO great king
महाराज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा-राज (प्रातिपदिक; महा + राजन्)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
धूममूर्तिःa smoke-formed figure
धूममूर्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधूम-मूर्ति (प्रातिपदिक; धूम + मूर्ति)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
भयावहाbringing fear
भयावहा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय-आवह (प्रातिपदिक; भय + आवह)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (धूममूर्तेः)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
ज्वालाa flame
ज्वाला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootज्वाला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then)
कन्याa maiden
कन्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
शुक्लवासःclad in white garments
शुक्लवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुक्ल-वासस् (प्रातिपदिक; शुक्ल + वासस्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (कन्यायाः)
अनुलेपनाanointed/with unguents
अनुलेपना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनुलेपन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण—‘अनुलेपनयुक्ता/अनुलेपनवती’ (having unguent/anointment)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Sambandha (Purvakala/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
तुष्टुवुःpraised
तुष्टुवुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
कृताञ्जलिपुटाःwith hands folded in reverence
कृताञ्जलिपुटाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत-अञ्जलि-पुट (प्रातिपदिक; कृत + अञ्जलि + पुट)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘कृत’ + अञ्जलिपुट; विशेषण (देवानाम्)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (then/thereupon)

Narrator (addressing: mahārāja)

Tirtha: Devī-āvirbhāva-sthāna on Arbuda

Type: kshetra

Listener: Mahārāja (king)

Scene: A three-stage apparition: first a fearsome smoke-bodied Devī, then a blazing flame-form, then a serene maiden in white with fragrant anointing; devas stand with folded hands singing hymns.

D
Devī
D
devāḥ (gods)

FAQs

The Divine may appear in awe-inspiring forms before revealing a gentle, auspicious presence; reverent praise is the natural response.

Arbuda-khaṇḍa’s holy setting where Devī’s theophany is narrated.

Stuti (hymnic praise) with añjali (folded hands) as a devotional response to darśana.