Adhyaya 114

Verse 1

सूत उवाच । सोऽपि विप्रो द्विजश्रेष्ठा विस्फोटकपरिप्लुतः । लज्जया परया युक्तो गत्वा किंचिद्वनांतरम्

قال سوتا: ذلك البراهمي أيضًا - على الرغم من كونه الأبرز بين المولودين مرتين - كان مغطى بقروح متفجرة؛ وبسبب شعوره بالخزي العميق، ذهب إلى جزء منعزل من الغابة.

Verse 2

ततो वैराग्यमापन्नो रौद्रे तपसि संस्थितः । त्यक्त्वा गृहादिकं सर्वं स्नेहं दारसुतोद्भवम्

ثم، بعد أن نال الزهد (فيراغيا)، انصرف إلى التقشف الشديد - تاركًا المنزل وكل شيء آخر، ومتخليًا عن التعلقات التي تنشأ من الزوجة والأطفال.

Verse 3

नियमैः संयमैश्चैव शोषयन्नात्मनस्तनुम् । किंचिज्जलाश्रयं गत्वा स्थापयित्वा महेश्वरम्

بالنذور وضبط النفس أضنى جسده؛ ثم مضى إلى ملجأٍ عند الماء، وأقام هناك المهيشڤرا (شيفا).

Verse 4

ततः कालेन महता तुष्टस्तस्य महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा प्रार्थयस्व यथेप्सितम्

وبعد زمنٍ طويل رضي المهيشڤرا عنه. فظهر له في رؤيا وقال: «اطلب ما تشاء».

Verse 5

त्रिजात उवाच । मातृदोषादहं देव वैलक्ष्यं परमं गतः । मध्ये ब्राह्मणमुख्यानामानर्त्ताधिपतेस्तथा

قال تريجاتا: «يا ربّ، بسبب خطيئة أمي وقعتُ في خزيٍ بالغ؛ أُهنتُ في وسط كبار البراهمة، وكذلك أمام حاكم آنرتا».

Verse 6

अहं शक्नोमि नो वक्तुं कस्यचिद्दर्शितुं विभो । त्रिजातोऽस्मीति विज्ञाय भूरिविद्यान्वितोऽपि च

«يا ذا القدرة، لا أستطيع أن أخاطب أحدًا ولا أن أُظهر نفسي لأحد؛ ومع أنني ذو علمٍ غزير، فإذا علم الناس أنني “تريجاتا” نبذوني وتجنّبوني».

Verse 7

तस्मात्सर्वोत्तमस्तेषामहं चैव द्विजन्मनाम् । यथा भवामि देवेश तथा नीतिर्विधीयताम्

«فلذلك، يا ربّ الآلهة، فلتُقَرَّر الوسيلة التي بها أصيرُ أفضلَ أولئك “المولودين مرتين” (دڤيجا)».

Verse 8

श्रीभगवानुवाच । चमत्कारपुरे विप्रा ये वसंति द्विजोत्तम । तेषां सर्वोत्तमो नूनं मत्प्रसादाद्भविष्यसि

قال الربّ المبارك: «يا أفضلَ البراهمة، بينَ البراهمةِ الساكنينَ في كامَتكارابورا، ستغدو حقًّا الأسمى—بفضلِ نعمتي».

Verse 9

तस्मात्कालं प्रतीक्षस्व कञ्चित्त्वं ब्राह्मणोत्तम । समये समनुप्राप्ते त्वां च नेष्यामि तत्र वै

«فلذلك، يا أفضلَ البراهمة، انتظرْ زمنًا يسيرًا. فإذا حضرَ الوقتُ اللائقُ، فسأقودُك إلى هناك حقًّا».

Verse 10

एवमुक्त्वा स देवेशस्ततश्चादर्शनं गतः । ब्राह्मणोऽपि तपस्तेपे तथा संपूजयन्हरम्

وبعد أن قال ذلك، غابَ ربُّ الآلهةِ عن الأنظار. وأمّا البراهمنُ فشرعَ في التقشّف، وظلّ يعبدُ هارا (شيفا) بإجلالٍ لائق.

Verse 11

कस्यचित्त्वथ कालस्य मत्कारपुरे द्विजाः । मौद्गल्यान्वयसंभूतो देवरातोऽभवद्द्विजः

ثم بعد مُدّةٍ من الزمن، في مدينةٍ تُدعى مَتكارابورا، وُجدَ رجلٌ من ذوي الميلادين اسمه ديفاراتا، مولودٌ في سلالةِ مودغليا.

Verse 12

तस्य पुत्रः क्रथोनाम यौवनोद्धतविग्रहः । सदा गर्वसमायुक्तः पौरुषे च व्यवस्थितः

وكان له ابنٌ يُدعى كرَثا؛ متكبّرًا في فورانِ الشباب، دائمَ الامتلاءِ بالزهو، ثابتًا على إظهارِ بأسِ الرجولة.

Verse 13

स कदाचिद्ययौ विप्रो नागतीर्थं प्रति द्विजाः । श्रावणस्यासिते पक्षे पंचम्यां पर्यटन्वने

وذاتَ مرةٍ انطلقَ ذلكَ البراهمنُ نحوَ «ناغا-تيرثا»، يا ذوي الميلادين، يتجوّلُ في الغابةِ في اليومِ القمريِّ الخامسِ من النصفِ المظلمِ لشهرِ «شرَافَنا».

Verse 14

अथापश्यत्स नागेन्द्रतनयं भूरिवर्च्चसम् । रुद्रमालमिति ख्यातं जनन्या सह संगतम्

ثم رأى ابنَ ملكِ الأفاعي، متلألئًا بعظيمِ البهاء، المعروفَ باسم «رودرامالا»، وهو مع أمِّه مجتمعًا.

Verse 15

अथाऽसौ तं समालोक्य सुलघुं सर्प पुत्रकम् । जलसर्पमिति ज्ञात्वा लगुडेन व्यपोथयत्

فلما أبصرَ ذلكَ الصغيرَ من ولدِ الحيّة، وظنَّه مجرّدَ حيّةِ ماء، ضربه بعصًا غليظة.

Verse 16

हन्यमानेन तेनाथ प्रमुक्तः सुमहान्स्वनः । हा मातस्तात तातेति विपन्नोऽस्मि निरागसः

وبينما كان يُضرَبُ انطلقَ صوتٌ عظيمٌ مدوٍّ: «يا أمّاه! يا أبتاه! يا أبتاه!»—«إني أهلكُ وأنا بريءٌ بلا ذنب».

Verse 17

सोऽपि श्रुत्वाऽथ तं शब्दं ब्राह्मणो मानुषोद्भवम् । सर्पस्य भयसंत्रस्तः सत्वरं स्वगृहं ययौ

فلما سمعَ البراهمنُ ذلكَ الصوتَ ذا المنشأِ البشريّ، ارتعدَ خوفًا من الحيّة، وأسرعَ عائدًا إلى بيته.

Verse 18

अथ सा जननी तस्य निष्क्रांता सलिलाश्रयात् । यावत्पश्यति तीरस्थं तावत्पुत्रं निपातितम्

ثم خرجت أمه من مأواها في الماء؛ فلما نظرت نحو الضفة رأت ابنها مطروحًا هناك، قد صُرِعَ.

Verse 19

ततो मूर्च्छामनुप्राप्ता दृष्ट्वा पुत्रं तथाविधम् । यष्टिप्रहारनिर्भिन्नं सर्वांगरुधिरोक्षितम्

ثم أغمي عليها حين رأت ابنها على تلك الحال—مخترقًا بضربات العصا، مغمور الجسد كله بالدم—فسقطت مغشيًّا عليها.

Verse 20

अथ लब्ध्वा पुनः संज्ञां प्रलापानकरोद्बहून् । करुणं शोकसंतप्ता वाष्पपर्याकुलेक्षणा

ثم لما عادت إليها الإفاقة نطقت بمراثٍ كثيرة—مؤلمة تمزّق الفؤاد—تكتوي بالحزن، وعيناها مضطربتان تغشاهما غشاوة الدموع.

Verse 21

हाहा पुत्र परित्यक्त्वा मां च क्वासि विनिर्गतः । अनावृत्तिकरं स्थानं किं स्नेहो नास्ति ते मयि

«وا حسرتاه يا بني! كيف تركتني وخرجت؟ إلى أين مضيت؟ أذهبتَ إلى الموضع الذي لا رجعة منه؟ أما بقي لك نحوي ودٌّ ومحبّة؟»

Verse 22

केन त्वं निहतः पुत्र पापेन च दुरात्मना । निष्पापोऽपि च पुत्र त्वं कस्य क्रुद्धोऽद्यवै यमः

«من الذي قتلك يا بني—أيُّ آثمٍ خبيثِ النفس؟ وأنت بريء يا ولدي، فعلى من غضب يَما اليوم حقًّا؟»

Verse 23

सपुरस्य सराष्ट्रस्य सकुटुंबस्य दुर्मतेः । येन त्वं निहतोऽद्यापि पंचम्यां पूजितो न च

ليُحرَمْ ذلك الخبيثُ الرأي—مع مدينته ومملكته وأهل بيته أجمعين—الذي قتلك، من كل تكريم، حتى في يوم «بانتشمي» (يوم العبادة).

Verse 24

रजसा क्रीडयित्वाऽद्य समागत्य चिरादथ । कामेनोत्संगमागत्य ग्लानिं नैष्यति चांबरम्

اليوم، بعد أن لعبتَ في الغبار، كنتَ تعود عند آخر النهار بعد طول غياب؛ ثم بدافع الشوق تصعد إلى حجري، فتُوسِّخ ثوبك وتُجعِّده.

Verse 25

गद्गदानि मनोज्ञानि जनहास्यकराणि च । त्वया विनाऽद्य वाक्यानि को वदिष्यति मे पुरः

تلك الكلمات المتلعثمة العذبة، التي كانت تُضحك الناس—واليوم من دونك، من ذا يقولها أمامي؟

Verse 26

पितुरुत्संगमाश्रित्य कूर्चाकर्षणपूर्वकम् । कः करिष्यति पुत्राऽद्य सतोषं भवता विना

وأنتَ متعلّقٌ بحِجر أبيك، تبدأ أولاً بجذب خصلة شعره المربوطة (tuft)—يا بُنيّ، اليوم من دونك، من يفعل ذلك ويمنح هذا الرضا؟

Verse 27

निषिद्धोऽसि मया वत्स त्वमायातोऽनुपृष्ठतः । मर्त्यलोकमिमं तात बहुदोषसमाकुलम्

يا بُنيّ الحبيب، لقد نهيتُك، ومع ذلك جئتَ تتبعني من خلفي. يا ولدي، إن هذا العالم البشري مكتظّ بعيوب لا تُحصى.

Verse 28

एवं विलप्य नागी सा संक्रुद्धा शोककर्षिता । तं मृतं सुतमादाय जगामानंतसंनिधौ

وهكذا أخذت الناغية تنتحب، وقد استبدّ بها الغضب وسحقتها الكآبة؛ فحملت ابنها الميت ومضت إلى حضرة أنانتا.

Verse 29

ततस्तदग्रतः क्षिप्त्वा तं मृतं निजबालकम् । प्रलापानकरोद्दीना वियुक्ता कुररी यथा

ثم ألقت طفلها الميت بين يديه، وهي بائسة، فعادت إلى النحيب والندب، كطائر الكورري إذا فُجع بفراق قرينه.

Verse 30

नागराजोऽपि तं दृष्ट्वा स्वपुत्रं विनिपातितम् । जगाम सोऽपि मूर्च्छां च पुत्रशोकेन पीडितः

فلما رأى ملكُ الناغا ابنه صريعًا مطروحًا، سقط هو أيضًا مغشيًّا عليه، معذَّبًا بحزن الابن.

Verse 31

ततः सिक्तो जलैः शीतैः संज्ञां लब्ध्वा स कृच्छ्रतः । प्रलापान्कृपणांश्चक्रे प्राकृतः पुरुषो यथा

ثم رُشَّ بالماء البارد، فاستعاد وعيه بصعوبة، وأخذ يطلق نواحًا مُفجعًا، كإنسانٍ عاديّ.

Verse 32

एतस्मिन्नंतरे नागाः सर्वे तत्र समागताः । रुरुदुर्दुःखिताः संतो बाष्पपर्याकुलेक्षणाः

وفي تلك الأثناء اجتمع جميعُ الناغا هناك؛ وقد أصابهم الأسى فبكوا، وعيونهم ملبَّدةٌ مرتجفةٌ بالدموع.

Verse 33

वासुकिः पद्मजः शंखस्तक्षकश्च महाविषः । शंखचूडः सचूडश्च पुंडरीकश्च दारुणः

فاسُكي، وبَدْمَجَ، وشَنْخَ، وتَكْشَكَ، ومَهَاڤِشَ، وشَنْخَچُودَ، وسَچُودَ، وبُونْدَرِيكَ الشديد—هؤلاء الناغا جميعًا قدِموا واجتمعوا.

Verse 34

अञ्जनो वामनश्चैव कुमुदश्च तथा परः । कम्बलाश्वतरौ नागौ नागः कर्कोटकस्तथा

أَنْجَنَ، وفَامَنَ، وكُمُدَ، وآخر سواهم؛ والناغان كَمْبَلَ وأَشْوَتَرَ؛ وكذلك الناغا كَرْكُوطَكَ—هؤلاء أيضًا اجتمعوا.

Verse 35

पुष्पदंतः सुदंतश्च मूषको मूषकादनः । एलापत्रः सुपत्रश्च दीर्घास्यः पुष्पवाहनः

بُشْبَدَنْتَ، وسُدَنْتَ، ومُوشَكَ، ومُوشَكَادَنَ، وإيلَابَتْرَ، وسُبَتْرَ، ودِيرْغَاسْيَ، وبُشْبَفَاهَنَ—هؤلاء الناغا أيضًا حضروا.

Verse 36

एते चान्ये तथा नागास्तत्राऽयाताः सहस्रशः । पुत्रशोकाभिसतप्तं ज्ञात्वा तं पन्नगाधिपम्

هؤلاء وغيرهم من الناغا قدموا إلى هناك بالآلاف، إذ علموا أن سيد الحيّات كان محترقًا بحرقة الحزن على ابنه.

Verse 37

ततः संबोध्य ते सर्वे तमीशं पवनाशनम् । पूर्ववृत्तैः कथोद्भेदैर्दृष्टांतैर्विविधैरपि

ثم إنهم جميعًا سعَوا إلى إيقاظ ذلك السيد وتعزيته—بَفَنَاشَنَ—بسرد أخبار ما مضى، وبفصولٍ قصصية، وبأمثلةٍ شتى.

Verse 38

एवं संबोधितस्तैस्तु चिरात्पन्नगसत्तमः । अग्निदाह्यं ततश्चक्रे तस्य पुत्रस्य दुःखितः

وهكذا، لما خاطبوه بذلك، وبعد زمنٍ طويل، قام أفضلُ النّاغا—وهو لا يزال حزينًا—فرتّب لابنه طقسَ الإحراق بالنار (أغني-داه).

Verse 39

जलदानस्य काले च सर्पान्सर्वानुवाच सः । सर्वान्नागान्प्रदानार्थं तोयस्य समुपस्थितान्

وعند وقت تقديم الماء (جَلَدَانَة)، خاطب جميع الحيّات، أي كلَّ النّاغا الذين اجتمعوا لغرض تقديم ماء القُربان.

Verse 40

नाहं तोयं प्रदास्यामि स्वपुत्रस्य कथंचन । भवद्भिः प्रेरितोऽप्येवं तथान्यैरपि बांधवैः

«لن أقدّم ماءً، ولو قطرةً واحدة، لابني أبدًا وتحت أيّ حال؛ ولو حثثتموني أنتم، وكذلك سائر الأقارب.»

Verse 41

यावत्तस्य न दुष्टस्य मम पुत्रांतकारिणः । सदारपुत्रभृत्यस्य विहितो न परिक्षयः

«ما دامت الهلكة لم تُقضَ على ذلك الخبيث—قاتل ابني—مع زوجته وأولاده وخدمه، فلن أُقيم هذا القُربان.»

Verse 42

एवमुक्त्वा ततः शेषः शोधयामास तं द्विजम् । येन संसूदितः पुत्रो दंडकाष्ठेन पाप्मना

وبعد أن قال ذلك، شرع شِيشا (Śeṣa) في تتبّع ذلك البراهمن وتعيينه—ذلك الآثم الذي قُتل الابن بسببه بعصًا من خشب.

Verse 43

ततः प्रोवाच तान्नागान्पार्श्वस्थान्पन्नगाधिपः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे यांतु मे सुहृदुत्तमाः

ثم خاطب سيد الثعابين الناجا الواقفين بجواره قائلاً: "اذهبوا يا أعز أصدقائي إلى حقل هاتكيشوارا المقدس".

Verse 44

पुत्रघ्नं तं निहत्याऽशु सकुटुम्बपरिग्रहम् । चमत्कारपुरं सर्वं भक्षणीयं ततः परम्

"اقتلوا بسرعة قاتل الابن هذا مع جميع أفراد أسرته، وبعد ذلك التهموا مدينة تشاماتكارابورا بأكملها".

Verse 45

तत्रैव वसतिः कार्या समस्तैः पन्नगोत्तमैः । यथा भूयो वसेन्नैव तथा कार्यं च तत्पुरम्

"يجب عليكم جميعًا أيها الثعابين العظماء أن تسكنوا هناك، ويجب التعامل مع تلك المدينة بحيث لا تُسكن مرة أخرى أبدًا".

Verse 46

एवमुक्तास्ततस्तेन नागाः प्राधान्यतः श्रुताः । गत्वाथ सत्वरं तत्र प्रथमं तं द्विजोत्तमम्

وهكذا، بعد أن خاطبهم، ذهب الناجا البارزون - الذين استمعوا إلى كلماته - بسرعة إلى هناك، واقتربوا أولاً من ذلك البراهمي البارز.

Verse 47

देवरातसुतं सुप्तं भक्षयित्वा ततः परम् । तत्कुटुंबं समग्रं च क्रोधेन महतान्विताः

بعد التهام ابن ديفاراتا وهو نائم، قاموا بعد ذلك - وهم ممتلئون بغضب شديد - بالتهام أسرته بأكملها أيضًا.

Verse 48

ततोऽन्यानपि संक्रुद्धा बालान्वृद्धान्कुमारकान् । भक्षयामासुः सर्वे ते तिर्यग्योनिगता अपि

ثم إنهم، وقد استبدّ بهم الغضب، افترسوا آخرين أيضًا—الأطفالَ والشيوخَ والشبانَ؛ وكلّهم، وإن وُلدوا من أرحام البهائم، فعلوا ذلك.

Verse 49

एतस्मिन्नंतरे जातः पुरे तत्र सुदारुणः । आक्रंदो ब्राह्मणेंद्राणां सर्पभक्षणसंभवः

وفي تلك الأثناء، نشأ في تلك المدينة عويلٌ شديد الهول بين سادة البراهمة، بسبب افتراس الأفاعي للناس.

Verse 50

तत्र भूमौ तथाऽन्यच्च यत्किंचिदपि दृश्यते । तत्सर्वं पन्नगैर्व्याप्तं रौद्रैः कृष्णवपुर्धरैः

وهناك، على الأرض—وكل ما كان يُرى—كان كلّه مغمورًا بالأفاعي: شرسة الطبع، ذات أجساد داكنة السواد.

Verse 51

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ताः केचिन्मृत्युवशं गताः । विषसं घूर्णिताः केचित्पतिता धरणीतले

وفي تلك الأثناء، سقط بعضهم تحت سلطان الموت؛ وآخرون، يتمايلون من أثر السمّ، خرّوا على وجه الأرض.

Verse 52

अन्ये गृहादिकं सर्वं परित्यज्य सुतादि च । वित्रस्ताः परिधावंति वनमुद्दिश्य दूरतः

وآخرون تركوا بيوتهم وكل ما يملكون—ومعهم الأبناء والأهل—وأخذوا يهرعون مذعورين، قاصدين الغابة البعيدة.

Verse 53

अन्ये मंत्रविदो विप्राः प्रयतंते समंततः । मंदं धावंति संत्रस्ता गृहीत्वौषधयः परे

كان بعضُ البراهمةِ الماهرين بالمانترا يجتهدون من كلِّ جانب؛ وآخرون، وقد استولى عليهم الفزع، يجرون ببطء حاملين معهم أعشابًا دوائية.

Verse 54

एवं तत्पुरमुद्दिश्य सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । प्रचरंति यथा कश्चिन्न तत्र ब्राह्मणो वसेत्

وهكذا، قاصدين تلك المدينة، أخذت تلك الأفاعي العُظمى تتحرّك على نحوٍ لا يَدَعُ براهمنًا واحدًا يقيم هناك.

Verse 55

अथ शून्यं पुरं कृत्वा सर्वे ते पन्नगोत्तमाः । व्यचरन्स्वेच्छया तत्र तीर्थेष्वायतनेषु च

ثم إنهم، بعدما جعلوا المدينة خالية، أخذت تلك الأفاعي العُظمى تتجوّل هناك كما تشاء، بين التيِرثات والمقامات المقدّسة أيضًا.

Verse 56

न कश्चित्पन्नगः क्षेत्रात्त्यक्त्वा निर्याति बाह्यतः । प्रविशेन्न परः कश्चित्तत्र क्षेत्रे च मानवः

لم تخرج أفعى واحدة من ذلك الحَرَم المقدّس إلى خارجه؛ ولم يدخل إنسانٌ آخر البتّة إلى تلك الناحية.

Verse 57

व्यवस्थैवं समुद्भूता सर्पाणां मानुषैः सह । वधभक्षणजा न्योन्यं बाह्याभ्यंतरसंभवा

وهكذا نشأ تدبيرٌ بين الأفاعي والبشر، مولودٌ من القتل والافتراس المتبادل، واقعًا خارج المنطقة وداخلها.

Verse 58

एतस्मिन्नंतरे शेषो मुक्त्वा दुःखं सुतोद्भवम् । प्रहृष्टः प्रददौ तोयं तस्य जातिभिरन्वितः

وفي تلك الأثناء، كان شيشا (Śeṣa) قد تحرّر من الحزن الناشئ عن ابنه، فابتهج ومنح الماء، ومعه عشائره من الناغا (الأفاعي المقدّسة).

Verse 59

अथ ते ब्राह्मणाः केचित्सर्पेभ्यो भयविह्वलाः । सशोका दिङ्मुखान्याशु ते सर्वे संगता मिथः

ثم إن بعض البراهمة، وقد غمرهم الخوف من الناغا، كانوا حزانى؛ فأداروا وجوههم سريعًا نحو الجهات، واجتمعوا جميعًا بعضهم إلى بعض.

Verse 60

ततो वनं समाजग्मुस्त्रिजातो यत्र संस्थितः । हरलब्धवरो हृष्टः सुमहत्तपसि स्थितः

ثم مضوا إلى الغابة حيث كان تريجاتا مقيمًا—فرِحًا إذ نال نعمةً من هارا (شيفا)، وثابتًا في تقشّف عظيم جدًّا.

Verse 61

स दृष्ट्वा ताञ्जनान्सर्वांस्तथा दुःखपरिप्लुतान् । पुत्रदारादिकं स्मृत्वा रुदतः करुणं बहु

فلما رأى أولئك الناس جميعًا غارقين في الحزن، وتذكّر ابنه وزوجه وسائر أهله، بكى كثيرًا بكاءً رقيقًا مفعمًا بالشفقة.

Verse 62

सोऽपि दुःखसमायुक्तो दृष्ट्वा तान्स्वपुरोद्भवान् । ब्राह्मणेंद्रांस्ततः प्राह बाष्पव्याकुललोचनः

وهو أيضًا امتلأ حزنًا؛ فلما رأى القادمين من مدينته، خاطب سادةَ البراهمة، وعيناه مضطربتان بالدموع.

Verse 63

शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे वचनं मम सांप्रतम् । मया विनिर्गतेनैव तत्पुरात्तोषितो हरः

فليصغِ جميعُ البراهمة الآن إلى قولي. فبخروجي أنا من تلك المدينة بعينها قد سُرَّ هَرَ (شِيفا).

Verse 64

तेन मह्यं वरो दत्तो वांछितो द्विजसत्तमाः । गृहीतो न मयाद्यापि प्रार्थयिष्यामि सांप्रतम्

لذلك، يا خيرَ ذوي الميلادين، قد مُنِحتُ النعمةَ التي اشتهيتُها. ولم أقبضها بعدُ؛ والآن سأرفع طلبي.

Verse 65

यथा स्यात्संक्षयस्तेषां नागानां सुदुरात्मनाम् । यैः कृतं नः पुरं कृत्स्नमुद्रसं पापकर्मभिः

ليكن هلاكُ أولئك الناغا الأشدّ شراً؛ فبأعمالهم الآثمة جُعِلَت مدينتُنا كلُّها خراباً مقفراً ومُدمَّراً.

Verse 66

एवमुक्त्वाऽथ विप्रः स त्रिजातः परमेश्वरम् । प्रार्थयामास मे देव तं वरं यच्छ सांप्रतम्

فلما قال ذلك، ابتهلَ ذلكَ البراهمةُ تريجاتا إلى باراميشڤارا: «يا ربّي، امنحني ذلك العطاء الآن».

Verse 67

ततः प्रोवाच देवेशः प्रार्थयस्व द्रुतं द्विज । येनाभीष्टं प्रयच्छामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ثم قال ربُّ الآلهة: «اسأل سريعاً، أيها البراهمة. فبهذا أمنحك ما تشتهي، وإن كان عسيرَ المنال جداً».

Verse 68

त्रिजात उवाच । नागैरस्मत्पुरं कृत्स्नं कृतं जनविवर्जितम् । तत्तस्मात्ते क्षयं यांतु सर्वे वृषभवाहन

قالت تريجاتا: «لقد جعلت الناگا مدينتنا كلَّها خاليةً من الناس. فلذلك، يا ربَّ الرايةِ ذاتِ الثور (فْرِشَبَهْفاهَنَ)، فليذهبوا جميعًا إلى الهلاك».

Verse 69

येन तत्पूर्यते विप्रैर्भूयोऽपि सुरसत्तम । ममापि जायते कीर्तिः स्वस्थानोद्धरणोद्भवा

«لكي تمتلئ من جديد بالبراهمة، يا أفضلَ الآلهة؛ ولكي تنشأ لي أيضًا سمعةٌ ومجدٌ، مولودان من إعادةِ إقامةِ موضعي نفسه».

Verse 70

श्रीभगवानुवाच । नायुक्तं विहितं विप्र पन्नगैस्तैर्महात्मभिः । निर्दोषश्चापि पुत्रोऽत्र येषां विप्रेण सूदितः

قال الربُّ المبارك: «يا براهمة، إنّ ذلك الحكم الذي سنَّه أولئك الحيّاتُ العظامُ النفوس ليس لائقًا. فهنا قد قُتِل حتى ابنٌ بريءٌ على يدِ براهمة.»

Verse 71

विशेषेण द्विजश्रेष्ठ संप्राप्ते पंचमीदिने । तत्राऽपि श्रावणे मासि पूज्यंते यत्र पन्नगाः

«وخاصةً، يا أفضلَ ذوي الولادتين، عند حلول اليوم القمري الخامس؛ ولا سيّما في شهر شرافَنا (Śrāvaṇa)، ففي ذلك الموضع تُعبَد الحيّات وتُكرَّم.»

Verse 72

तस्मात्तेऽहं प्रवक्ष्यामि सिद्धमंत्रमनुत्तमम् । यस्योच्चारणमात्रेण सर्प्पाणां नश्यते विषम्

«فلذلك سأُخبرك بمانترا مُنجَزة لا نظير لها؛ فبمجرد تلاوتها يَفنى سُمُّ الحيّات.»

Verse 73

तं मंत्रं तत्र गत्वा त्वं तद्विप्रैरखिलैर्वृतः । श्रावयस्व महाभाग तारशब्देन सर्वशः

اذهب إلى هناك، وأنت محاطٌ بجميع أولئك البراهمة، أيها السعيد الحظّ، واجعل ذلك المانترا يُتلى في كل مكان بصوت «تارا».

Verse 74

तं श्रुत्वा ये न यास्यंति पातालं पन्नगाधमाः । युष्मद्वाक्याद्भविष्यंति निर्विषास्ते न संशयः

تلك الأفاعي الوضيعة التي إذا سمعتْه لا تنحدر إلى باتالا، فإنها بكلمتك نفسها ستصير بلا سمّ؛ لا ريب في ذلك.

Verse 75

त्रिजात उवाच । ब्रूहि तं मे महामंत्रं सर्वतीक्ष्णविनाशनम् । येन गत्वा निजं स्थानं सर्पानुत्सादयाम्यहम्

قال تريجاتا: «أخبرني بتلك المانترا العظمى التي تُبيد كل خطرٍ شديد، وبها إذا رجعتُ إلى مقامي أستطيع إخضاع الأفاعي».

Verse 76

श्रीभगवानुवाच । गरं विषमिति प्रोक्तं न तत्रास्ति च सांप्रतम् । मत्प्रसादात्त्वया ह्येतदुच्चार्यं ब्राह्मणोत्तम

قال الربّ المبارك: «إن ما يُسمّى “غارا” أي السمّ لن يبقى هناك الآن. وبنعمتي، يا أفضلَ البراهمة، فهذا حقًّا مما ينبغي أن تنطق به أنت».

Verse 77

न गरं न गरं चैतच्छ्रुत्वा ये पन्नगाधमाः । तत्र स्थास्यंति ते वध्या भविष्यंति यथासुखम्

عند سماعهم: «لا سمّ، لا سمّ!» ستبقى تلك الأفاعي الخسيسة هناك، مستحقةً للقتل، وسيُفعل بها ما يليق بها.

Verse 78

अद्यप्रभृति तत्स्थानं नगराख्यं धरातले । भविष्यति सुविख्यातं तव कीर्तिविवर्धनम्

من هذا اليوم فصاعدًا سيُعرَف ذلك الموضع على وجه الأرض باسم «ناغارا»، وسيغدو مشهورًا على نطاق واسع ويزيد من مجدك وذكرك الحسن.

Verse 79

तथान्योपि च यो विप्रो नागरः शुद्धवंशजः । नगराख्येन मंत्रेण अभिमंत्र्य त्रिधा जलम्

وكذلك أيُّ براهمنٍ آخر—يكون من «ناغارا» ومن مولدٍ طاهر النسب—إذا قدّس الماء ثلاث مرات بتلاوة المانترا المسماة «ناغارا»…

Verse 80

प्राणिनं काल संदष्टमपि मृत्युवशंगतम् । प्रकरिष्यति जीवाढ्यं प्रक्षिप्य वदने स्वयम्

حتى الكائن الحيّ الذي عضّه «كالَا» (الزمن) وسقط تحت سلطان الموت—فإن هذه المانترا ذات المقاطع الثلاثة، إذا وُضِعت في الفم، تُعيده وتملؤه بالحياة.

Verse 81

अन्यत्रापि स्थितो मर्त्यो मंत्रमेतं त्रिरक्षरम् । यः स्मरिष्यति संसुप्तो न हिंस्यः स्यादहेर्हि सः

ولو كان الإنسان في موضعٍ آخر، فمن تذكّر هذه المانترا ذات الأحرف الثلاثة—even وهو نائم—فلن تؤذيه حيّةٌ قط.

Verse 82

स्थावरं जंगमं वापि कृत्रिमं वा गरं हि तत् । तदनेन च मंत्रेण संस्पृष्टं त्वमृतायितम्

سواء كان السُّمّ من الثابت أو من المتحرّك، أو كان مصنوعًا اصطناعًا—فإذا مسّه هذا المانترا صار كأنه «أمرتة»؛ رحيق الخلود.

Verse 83

अजीर्णप्रभवा रोगा ये चान्ये जठरोद्भवाः । मंत्रस्यास्य प्रभावेन सर्वे यांति द्रुतं क्षयम्

الأمراض الناشئة عن عُسر الهضم، وسائر العلل الصادرة من البطن—ببركة قوة هذا المانترا، تؤول جميعها سريعًا إلى الزوال.

Verse 84

एवमुक्त्वाऽथ तं विप्रं भगवान्वृषभध्वजः । जगामादर्शनं पश्चाद्यथा दीपो वितैलकः

فلما قال ذلك لذلك البرهمن، تلاشى الربّ المبارك ذو الراية التي عليها الثور عن الأنظار—كما تنطفئ السراج إذا نفد زيته.

Verse 85

त्रिजातोऽपि समं विप्रैर्हतशेषैस्तु तैर्द्रुतम् । जगाम संप्रहृष्टात्मा चमत्कारपुरं प्रति

ثم إن تريجاتا أيضًا—مع أولئك البرهمنة الذين قهروا سريعًا ما تبقّى من الخطر—انطلق بقلبٍ متهلّل نحو كامَتكارابورا.

Verse 86

एवं ते ब्राह्मणाः सर्वे त्रिजातेन समन्विताः । न गरं न गरं प्रोच्चैरुच्चरंतः समाययुः

وهكذا مضى أولئك البرهمنة جميعًا، ومعهم تريجاتا، يرددون بصوتٍ عالٍ مرارًا: «لا سُمَّ، لا سُمَّ!»

Verse 87

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं यत्तद्व्याप्तं समंततः । रौद्रैराशीविषैः क्रूरैः शेषस्यादेशमाश्रितेः

إن بقعة هاطكيشڤرا المقدّسة كانت ممتدة من كل جانب، وقد أحاطت بها أفاعٍ سامة رهيبة قاسية، تعمل امتثالًا لأمر شيشا.

Verse 88

अथ ते पन्नगाः श्रुत्वा सिद्धमंत्र शिवोद्भवम् । निर्विषास्तेजसा हीनाः समन्तात्ते प्रदुद्रवुः

حينئذٍ لما سمعت الحيّاتُ ذلك المانترا الكامل المنبثق من شيفا، زال عنها السمّ والبريق، ففرّت في كل الجهات.

Verse 89

वल्मीकान्केचिदासाद्य चित्ररंध्रांतरोद्भवान् । अन्ये चापि प्रजग्मुश्च पातालं दंदशूककाः

فاندفع بعضُ الحيّات إلى تلال النمل ذات الممرّات الداخلية العجيبة، وذهب آخرون أيضًا—تلك الزواحف—إلى باتالا، عالم ما تحت الأرض.

Verse 90

ये केचिद्भयसंत्रस्ता वार्द्धक्येन निपीडिताः । वालत्वेन तथा चान्ये शक्नुवंति न सर्पितुम्

فمنها من ارتعد من الخوف، ومنها من أثقلته الشيخوخة، ومنها من كان لصِغَر سنّه عاجزًا حتى عن الزحف للفرار.

Verse 91

ते सर्वे ब्राह्मणेन्द्रैस्तैः कृतस्य प्रतिकारकैः । निहताः पन्नगास्तत्र दंडकाष्ठैः सहस्रशः

وهناك قُتلت تلك الحيّات كلّها بالآلاف بالعِصيّ الخشبية، على يد أولئك البراهمة الأفاضل الذين أجرَوا التدارك لما قد فُعِل.

Verse 92

एवमुत्साद्य तान्सर्वान्ब्राह्मणास्ते गतव्यथाः । तं त्रिजातं पुरस्कृत्य स्थानकृत्यानि चक्रिरे

وهكذا بعدما أهلكوهم جميعًا، زال عن أولئك البراهمة الألمُ والضيق؛ فأكرموا تريجاتا وجعلوه في المقدّمة، وأقاموا شعائر المكان وواجباته المقدّسة.

Verse 93

एवं तन्नगरं जातमस्मात्कालादनंतरम् । देवदेवस्य भर्गस्य प्रसादेन द्विजोत्तमाः

وهكذا نشأت تلك البلدة بعد ذلك بزمانٍ يسير، يا خيرَ ذوي الميلادين، بفضلِ نعمةِ بهارغا، إلهِ الآلهة.

Verse 94

एतद्यः पठते नित्यमाख्यानं नगरोद्भवम् । न तस्य सर्पजं क्वापि कथंचिज्जायते भयम्

مَن يتلو كلَّ يومٍ هذا الخبر عن نشأة المدينة، فلن يصيبه في أيِّ مكانٍ وبأيِّ وجهٍ خوفٌ ناشئٌ من الحيّات.

Verse 114

इति श्रीस्कादे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये नगरसंज्ञोत्पत्तिवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरशततमोऽध्यायः

وهكذا ينتهي، في «سكاندا مهابورانا» الموقَّر—ضمن السamhitā ذات الواحد والثمانين ألف بيت—في القسم السادس «ناغراخَنْدَه»، في «ماهَاتْمْيَا» حقل «هَاطَكِيشْوَرَ-كْشِتْرَه»، الفصل المسمّى «وصف نشأة اسم ناغرا»، وهو الفصل 114.