Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 107›Shloka 64
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 64

Devanagari script

ततस्तान्ब्राह्मणानाह प्रासादः क्रियतामिति । गोत्रंगोत्रं पुरस्कृत्य स्थाप्यं लिंगमनुत्तमम् । येन संक्रमणं तेषु मम संजायतेद्विजाः

Transliteration

tatastānbrāhmaṇānāha prāsādaḥ kriyatāmiti | gotraṃgotraṃ puraskṛtya sthāpyaṃ liṃgamanuttamam | yena saṃkramaṇaṃ teṣu mama saṃjāyatedvijāḥ

Translation

ثم قال لأولئك البراهمة: «ليُبنَ معبدٌ». ومع إكرام كلّ غوترا (gotra) بحسب ترتيبه، ينبغي أن يُنصَّب لِنْغا (liṅga) لا نظير له—لكي ينشأ فيهم، يا ذوي الولادتين، “عبورٌ” مُخلِّص واتصالٌ بفيض نعمتي.

Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formकाल/अनन्तरार्थक-अव्यय (adverb: “then/thereupon”)
तान्those (men)
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)
ब्राह्मणान्brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Accusative, Plural)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/ब्रू (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद (Perfect, 3rd person, Singular)
प्रासादःa temple/palace
प्रासादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रासाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
क्रियताम्let (it) be made
क्रियताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (Passive imperative: “let it be made”)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक (quotative particle)
गोत्रम्clan, lineage
गोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभाववत् पुनरुक्ति (Neuter, Accusative, Singular; in distributive repetition)
गोत्रम्(each) clan
गोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (distributive: “each clan”)
पुरस्कृत्यhaving given precedence to
पुरस्कृत्य:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपुरस्-कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund): “having placed in front/honoured”
स्थाप्यम्to be installed
स्थाप्यम्:
Vidhi (Obligation/विधि)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/future passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (Neuter, Nom., Singular): “to be established”
लिङ्गम्liṅga (Śiva emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन (Instrumental Singular: “by which”)
संक्रमणम्transference, passage (of merit/presence)
संक्रमणम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंक्रमण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter, Nom./Acc., Singular)
तेषुin them, among them
तेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन (Locative Plural: “among/in them”)
ममof me, my
मम:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (Genitive Singular: “of me”)
संजायतेarises, comes into being
संजायते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-जन् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (Present, 3rd person, Singular, Ātmanepada)
द्विजाःO brahmins (twice-born)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (Masculine, Nominative, Plural)
Speaker

Śiva (deduced from command and Trilocana context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A leader/authority addresses an assembly of brāhmaṇas, pointing to a chosen plot. Artisans measure ground; a central pedestal awaits an ‘anuttama’ liṅga. Scrolls list gotras in order, indicating ceremonial precedence.

Characters & Entities
Ś
Śiva
B
brāhmaṇas
L
liṅga
P
prāsāda (temple)
G
gotra

FAQs

Building a shrine and establishing a Śiva-liṅga with proper social-ritual order (gotra honor) becomes a channel for divine grace.

The passage is within Nāgarakhaṇḍa’s tīrtha narrative; the precise toponym is not present in this verse alone.

Construct a prāsāda (temple) and install anuttama liṅgas, honoring each gotra appropriately.

←Previous Verse
Next Verse→