Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 56

Devanagari script

तान्सर्वान्मध्यतः कृत्वा पुनश्चैव ममंथिरे । निर्मथ्यमानादुदधेर्निर्गतानि बहून्यथ

Transliteration

tānsarvānmadhyataḥ kṛtvā punaścaiva mamaṃthire | nirmathyamānādudadhernirgatāni bahūnyatha

Translation

فلما جعلوا تلك الكنوز كلَّها في الوسط عادوا فخضّوا من جديد. وحين خُضَّ المحيط خضًّا تامًّا خرجت منه أشياء كثيرة أخرى.

Word by Word

• तान्: those (them)
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (तान् इति)

• मध्यतः: in the middle / from the midst
• मध्यतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) — 'from/in the middle'

• कृत्वा: having placed/made
• कृत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); पूर्वकालिक क्रिया — 'having done/made'

• पुनः: again
• पुनः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis/particle)

• ममंथिरे: they churned
• ममंथिरे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मन्थ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद

• निर्मथ्यमानात्: from (the ocean) being churned
• निर्मथ्यमानात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: निर्मथ्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मन्थ्)
• Form: वर्तमानकाले कर्मणि-प्रयोगे शानच्/मान-प्रत्ययान्त (present passive participle) 'being churned'; पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; उदधेः इति विशेषण

• उदधेः: of the ocean
• उदधेः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: उदधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• निर्गतानि: that came forth
• निर्गतानि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्)
• Form: भूतकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (बहूनि इति सह)

• बहूनि: many
• बहूनि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (निर्गतानि इति)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (narrative frame)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devas and Asuras resume churning the ocean; previously emerged treasures are placed centrally; the ocean froths again as new marvels begin to rise.

Characters & Entities

• Ocean (Udadhi)
• Sura-Asura (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Do not stop at partial attainment; sustained effort in dharma reveals further grace and deeper outcomes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in the verse; the text belongs to Kedārakhaṇḍa’s sacred narrative context.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the ongoing churning.