Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 62

Devanagari script

अष्टाभिश्च प्रयागस्य तत्फलं प्रभविष्यति । पंचभिः कुरुक्षेत्रस्य नकुलीशस्य च त्रिभिः

Transliteration

aṣṭābhiśca prayāgasya tatphalaṃ prabhaviṣyati | paṃcabhiḥ kurukṣetrasya nakulīśasya ca tribhiḥ

Translation

وتتحقق تلك الثمرة نفسها كأنما أُدّيت ثماني زيارات إلى براياگا (Prayāga)، وخمس زيارات إلى كوروكشيترا (Kurukṣetra)، وثلاث زيارات إلى ناكوليشا (Nakulīśa)—

Word by Word

• अष्टाभिः: by eight
• अष्टाभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्रयागस्य: of Prayāga
• प्रयागस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: प्रयाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• तत्फलम्: that fruit/result
• तत्फलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद्-फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तस्य फलम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• प्रभविष्यति: will arise / will be obtained
• प्रभविष्यति: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• पंचभिः: by five
• पंचभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषणम्

• कुरुक्षेत्रस्य: of Kurukṣetra
• कुरुक्षेत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: कुरु-क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; समासः—कुरूणां क्षेत्रम् इति षष्ठी-तत्पुरुषः

• नकुलीशस्य: of Nakulīśa
• नकुलीशस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नकुलीश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• त्रिभिः: by three
• त्रिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: त्रिलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; संख्याविशेषणम्

Speaker

Dharma (personified), continuing the comparative phala-śruti

Visual Art Cues

Scene: A sacred ledger-like vision: Prayāga’s triveṇī, Kurukṣetra’s dharma-field, and a Śaiva Nakulīśa shrine appear as three vignettes, their ‘counts’ (8, 5, 3) dissolving into a single radiant seal of merit.

Characters & Entities

• Prayāga
• Kurukṣetra
• Nakulīśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A single sacred observance at an exalted tīrtha can equal repeated journeys to famous pan-Indian pilgrimage centers.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Stambhatīrtha, by comparison with Prayāga, Kurukṣetra, and Nakulīśa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit: tīrtha-sevā such as snāna/dāna/yātrā whose merits are being measured against other pilgrimages.