Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 180

Devanagari script

उक्तञ्च यावद्ब्रह्माण्डमिदमास्ते शिवव्रत । तावत्तिष्ठ शिवस्थाने शिववच्छिवभक्तितः

Transliteration

uktañca yāvadbrahmāṇḍamidamāste śivavrata | tāvattiṣṭha śivasthāne śivavacchivabhaktitaḥ

Translation

وقد أُعلِن: «ما دام هذا الكون قائمًا، يا من يلتزم نذر شيفا، فأقم في مقام شيفا، متعبّدًا لشيفا كأنك شيفا نفسه»۔

Word by Word

• उक्तम्: (it was) said
• उक्तम्: Kriya (Impersonal predicate/क्रिया)
• Type: Noun
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकृदन्त; वाक्ये कर्मणि/भावे—'it was said'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• यावत्: as long as
• यावत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि-निर्देशक (correlative: 'as long as')

• ब्रह्माण्डम्: the universe (cosmic egg)
• ब्रह्माण्डम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—ब्रह्मणः अण्डम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम; विशेषण (ब्रह्माण्डम्)

• आस्ते: remains, exists
• आस्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आस् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• शिवव्रत: O one devoted to Śiva (Śiva-vrata)
• शिवव्रत: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिवव्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः—शिवस्य व्रतम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• तावत्: so long
• तावत्: Sambandha (Correlative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; तावदर्थे (correlative: 'so long/that long')

• तिष्ठ: stay, remain
• तिष्ठ: Kriya (Command/आज्ञा)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• शिवस्थाने: in Śiva’s abode
• शिवस्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—शिवस्य स्थानम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• शिववत्: like Śiva
• शिववत्: Kriya-visheshana (Manner/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शिववत् (अव्यय/तद्धितान्त)
• Form: अव्यय; तद्धितान्त-निपात (वत्) उपमानार्थे (adverbial: 'like Śiva')

• शिवभक्तितः: through devotion to Śiva
• शिवभक्तितः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: शिव + भक्ति (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) 'from/through devotion'; समासः—शिवे भक्ति: (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-भाव)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating a divine proclamation (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-sthāna (as stated)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A solemn proclamation is made: Mahākāla is instructed to remain in Śiva’s abode as long as the cosmos lasts, embodying Śiva-like devotion; the scene feels like a divine decree before an assembled court.

Characters & Entities

• Śiva
• Mahākāla

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast Śiva-bhakti grants spiritual permanence—abiding in Śiva’s presence is the fruit of vowed devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

‘Śiva-sthāna’ is praised as a place of lasting divine presence, consistent with Mahākāla-centered kṣetra-māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Śiva-vrata (a vow/observance dedicated to Śiva) and sustained devotion are prescribed.