Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 9

विहाय तमिमं धर्ममातिथ्यविमुखः कथम् । गृह्णासि पापं सर्वेषां ब्रूहि कूर्माधुनोत्तरम्

vihāya tamimaṃ dharmamātithyavimukhaḥ katham | gṛhṇāsi pāpaṃ sarveṣāṃ brūhi kūrmādhunottaram

بعد أن تركتَ هذا الدَّرْمَ بعينه، كيف تنصرف عن إكرام الضيف؟ وكيف تحمل على نفسك إثمَ الجميع؟ تكلّم الآن، يا أيتها السلحفاة، وأعطِ جوابك.

विहायhaving abandoned
विहाय:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवि-हा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
तम्that
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इमम्this
इमम्:
Karma (Apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
धर्मम्duty/dharma
धर्मम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आतिथ्यविमुखःaverse to hospitality
आतिथ्यविमुखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootआतिथ्य (प्रातिपदिक) + विमुख (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष (आतिथ्ये/आतिथ्यस्य विमुखः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कथम्how
कथम्:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण (interrogative adverb: how)
गृह्णासिdo you take/incur
गृह्णासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सर्वेषाम्of all (people)
सर्वेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
ब्रूहिtell (me)
ब्रूहि:
Kriya (Command/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कूर्मO tortoise
कूर्म:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकूर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
अधुनाnow
अधुना:
Kāla (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb: now)
उत्तरम्answer
उत्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Kauśika

Scene: Kauśika’s expression turns firm; he points or raises a hand in reprimand toward the tortoise, emphasizing the weight of sin in refusing guests.

K
Kauśika
K
Kūrma (Mantharaka, implied)
A
Atithya (hospitality-dharma)

FAQs

Rejecting guests violates dharma and accrues pāpa; hospitality is not optional but a moral duty with spiritual consequences.

No specific tīrtha is named; the teaching is framed within the Mānasa-saras encounter but is presented as universal dharma.

The implied prescription is to perform atithi-satkāra (welcome and honor guests); no specific ritual items are enumerated in this verse.