Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Uttara Ardha›Adhyaya 48›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26

Devanagari script

त्वया दिवोदास नरेंद्रवर्यः सदूपदेशैश्च तथोपदिष्टः । यथा स सिद्धिं परमामवाप समीहितं मे निखिलं च सिद्धम्

Transliteration

tvayā divodāsa nareṃdravaryaḥ sadūpadeśaiśca tathopadiṣṭaḥ | yathā sa siddhiṃ paramāmavāpa samīhitaṃ me nikhilaṃ ca siddham

Translation

بك أُرشد الملك ديفوداسا—خير الملوك—بمواعظ سامية وتعاليم قويمـة، فبلغ أسمى الظفر. وكذلك فإن كل ما قصدته قد تمّ وتمّ إنجازه على الكمال.

Word by Word
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन — Instrumental singular ‘by you’
दिवोदासःDivodāsa
दिवोदासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिवोदास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular (subject)
नरेन्द्रवर्यःthe best of kings
नरेन्द्रवर्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक) + वर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular; तत्पुरुषः ‘best of kings’
सदूपदेशैःwith good teachings
सदूपदेशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + उपदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural; कर्मधारयः ‘good instructions’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
तथाthus
तथा:
Adverbial (Manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus/so)
उपदिष्टःwas instructed
उपदिष्टः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootउप (उपसर्ग) + दिश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Past passive participle ‘instructed’
यथाso that
यथा:
Sambandha (Clause linker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formप्रकार/उपपत्तिवाचक-अव्यय (so that/as)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
सिद्धिम्success/accomplishment
सिद्धिम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
परमाम्supreme
परमाम्:
Karman (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — Accusative singular; सिद्धिम् इत्यस्य विशेषणम्
अवापattained
अवाप:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव (उपसर्ग) + आप् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — 3rd sg perfect ‘attained’
समीहितम्desired
समीहितम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसम् (उपसर्ग) + ईह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘desired/aimed at’ (here: object/predicate)
मेmy
मे:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन रूप (enclitic) — ‘of me/to me’ (context: ‘my’)
निखिलम्entire
निखिलम्:
Karman (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनिखिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘entire/all’ (agreeing with implied ‘thing’)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
सिद्धम्accomplished
सिद्धम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeAdjective
Rootसिध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन — ‘accomplished/fulfilled’
Speaker

Śiva (continuing address to Viṣṇu; deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva (or the addressed deity) recalls Divodāsa’s transformation through excellent counsel; a split-scene could show the king receiving instruction and later attaining success, while the divine speaker affirms completed intentions.

Characters & Entities
Ś
Śiva
V
Viṣṇu
D
Divodāsa
K
Kāśī

FAQs

Right counsel aligned with dharma leads to supreme success; even kings prosper when guided by divine wisdom rather than mere power.

Kāśī, through the remembered narrative of King Divodāsa—an important figure in Kāśī’s purāṇic sacred history.

No explicit ritual; the verse emphasizes sat-upadeśa (righteous instruction) and the fruition of divinely guided intention.

←Previous Verse
Next Verse→