Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 35

त्वमेव निर्वाणपद प्रदोसि त्वमेव निर्वाणमनंतशक्ते । त्वमात्मरूपः परमात्मरूपस्त्वमंतरात्मासि चराचरस्य

tvameva nirvāṇapada pradosi tvameva nirvāṇamanaṃtaśakte | tvamātmarūpaḥ paramātmarūpastvamaṃtarātmāsi carācarasya

أنت وحدك تمنح مقام النيرفانا؛ وأنت وحدك النيرفانا ذاتها، يا ذا القدرة اللامتناهية. أنت صورة الذات، وصورة الذات العليا؛ وأنت الذات الباطنة لكل ما يتحرك وما لا يتحرك.

त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
एवindeed; alone
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis/only)
निर्वाणपदम्the state/abode of liberation
निर्वाणपदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिर्वाण + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (निर्वाणस्य पदम्)
प्रदोषिyou give; you bestow
प्रदोषि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + दा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद; रूपम्: प्रदासि/प्रदोषि (पाठभेद/संहितारूप)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
एवindeed; alone
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
निर्वाणम्liberation; nirvāṇa
निर्वाणम्:
Karma/Predicative (Complement)
TypeNoun
Rootनिर्वाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय/कर्मरूपेण (as predicate/object)
अनन्तशक्तेO one of infinite power
अनन्तशक्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनन्त + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः कर्मधारयः (अनन्ता शक्ति: ‘O infinite-power’)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
आत्मरूपःhaving the form of the self
आत्मरूपः:
Karta/Viseshana
TypeAdjective
Rootआत्मन् + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (आत्मनः रूपः)
परमात्मरूपःhaving the form of the supreme self
परमात्मरूपः:
Karta/Viseshana
TypeAdjective
Rootपरम + आत्मन् + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (परमात्मनः रूपः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
अन्तरात्माthe inner self
अन्तरात्मा:
Karta/Viseshana
TypeNoun
Rootअन्तर् + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (अन्तर् स्थितः आत्मा)
असिare
असि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
चराचरस्यof the moving and unmoving (all beings)
चराचरस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootचर + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (collective), षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; समासः द्वन्द्वः (चरं च अचरं च)

Dharma (Yama/Dharmarāja)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: Śiva as a vast, tranquil presence pervading all—moving beings and still objects—while a devotee realizes that nirvāṇa is not elsewhere; the city of Kāśī appears as a living mandala within that presence.

Ś
Śiva (addressed)
N
Nirvāṇa
Ā
Ātman
P
Paramātman

FAQs

Liberation is not merely granted by Śiva—Śiva is liberation, the indwelling Self of all existence.

Kāśī is implicitly upheld as the mokṣa-kṣetra where Śiva’s liberating presence as antarātman is especially celebrated.

No explicit rite; the verse functions as a mokṣa-oriented stotra (devotional praise).