Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

अर्धांगेनास्मद्भयतो योषिदेका निगूहिता । तस्य ग्रामेपि सकले द्वितीयो न चतुष्पदः

ardhāṃgenāsmadbhayato yoṣidekā nigūhitā | tasya grāmepi sakale dvitīyo na catuṣpadaḥ

ومن خوفه منا أخفى امرأةً واحدة في نصف جسده؛ وفي قريته كلها لا يوجد حتى مخلوقٌ ثانٍ ذو أربع قوائم.

अर्धाङ्गेनwith half (his) body
अर्धाङ्गेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअर्ध-अङ्ग (प्रातिपदिक; अर्ध + अङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्मधारयः (अर्धं अङ्गम्)
अस्मत्our
अस्मत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासपूर्वपद-रूप (अस्मद्-)
भयतःfrom fear
भयतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; कारणार्थे (ablative of cause)
योषित्a woman
योषित्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासपूर्वपद-रूप (योषिद्-)
एकाone
एका:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण
निगूहिताwas hidden
निगूहिता:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-गुह् (धातु) + क्त → निगूहित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘गुप्ता/लुप्ता’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ग्रामेin the village
ग्रामे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Emphasis (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: ‘also/even’)
सकलेentire/whole
सकले:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसकल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (ग्रामे)
द्वितीयःa second
द्वितीयः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
चतुष्पदःa four-footed creature
चतुष्पदः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootचतुस्-पद (प्रातिपदिक; चतुस् + पद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समासः (चत्वारि पदानि यस्य)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context; describing a polemical/ironic portrayal)

Tirtha: Kailāsa-purī (referential)

Type: kshetra

Scene: Śiva as Ardhanārīśvara—half male ascetic, half female goddess—standing before a sparse settlement; Nandin as the lone bull; the scene framed as a boastful/mock comparison by opulent figures.

A
Ardhanārī motif (Śiva with Śakti)

FAQs

The verse uses striking imagery to point to Śiva’s uniqueness—his life is beyond ordinary household norms, hinting at the mystery of Śiva-Śakti unity.

Kāśī is the underlying mahātmya setting, where Śiva’s exceptional nature and retinue are celebrated.

None; it is descriptive, contributing to the narrative praise/contrast typical of māhātmya passages.