Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 27

ईश्वर उवाच । अयि काशीत्यष्टमूर्तिर्भवो भावाष्टकोभवत् । सत्वरं शिवयाज्ञायि ध्रुवं काश्याहृतोहरः

īśvara uvāca | ayi kāśītyaṣṭamūrtirbhavo bhāvāṣṭakobhavat | satvaraṃ śivayājñāyi dhruvaṃ kāśyāhṛtoharaḥ

قال الإيشڤرا: «يا شيفايا، حين ينهض مجردُ النطقِ بـ“كاشي!” يصير بهافا (شيفا) ذا الثماني صور، متجلّياً في ثمانية أنحاء الوجود. لذلك، يا عارفةَ شيفا، إن هارا يُجتذب يقيناً في الحال إلى كاشي».

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अयिO!
अयि:
Sambodhana (Vocative marker)
TypeIndeclinable
Rootअयि (अव्यय)
Formसम्बोधनार्थक अव्यय (vocative particle)
काशीKāśī
काशी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (इति-शब्देन उद्धृतनाम)
इतिthus (called)
इति:
Prayojaka (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
अष्टमूर्तिःthe eight-formed (one)
अष्टमूर्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअष्ट+मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formसमास: द्विगु (अष्ट मूर्तयः यस्य/या); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवःBhava (Śiva)
भवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भावाष्टकःan octad of states/aspects
भावाष्टकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभाव+अष्टक (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (भावानाम् अष्टकम्); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/इम्परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्वरम्quickly
सत्वरम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसत्वरम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
शिवŚiva
शिव:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; पुंलिङ्ग; (शिव+याज्ञायि इत्यस्य पूर्वपदम्)
याज्ञायिO one to be worshipped by Śiva / O Śiva-worshipper
याज्ञायि:
Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयाज्ञायि (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (शिवस्य याज्ञायि); पुंलिङ्ग, संबोधन (8th), एकवचन; (पाठभेदसम्भवः; संबोधनरूपेण)
ध्रुवम्surely
ध्रुवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुवम् (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (certainly)
काश्याfrom Kāśī
काश्या:
Apadana (Ablative/अपादान)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन
आहृतःbrought
आहृतः:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ+√हृ (धातु) → आहृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; (हरः इत्यस्य विशेषण)
हरःHara (Śiva)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (frame, implied)

Scene: Śiva speaks with authority; the word ‘Kāśī’ appears as luminous syllables; around him, eightfold cosmic aspects subtly radiate—elements, luminaries, directions—signaling aṣṭamūrti awakening.

Ś
Śiva (Īśvara, Bhava, Hara, Aṣṭamūrti)
K
Kāśī (Vārāṇasī)
P
Pārvatī (Śivayā)

FAQs

The very name of Kāśī is spiritually potent; remembrance of Kāśī aligns one with Śiva’s cosmic presence (aṣṭamūrti).

Kāśī (Vārāṇasī), portrayed as uniquely magnetic to Śiva and thus supremely sanctifying.

Implicitly, nāma-smaraṇa (remembrance/utterance of ‘Kāśī’) is praised as spiritually efficacious.