Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 26
Devanagari script
इति संसृतिसंबीजजनन्याभिहिते हिते । गिरां निगुंफे गिरिशो वक्तुमप्याददे गिरम्
Transliteration
iti saṃsṛtisaṃbījajananyābhihite hite | girāṃ niguṃphe giriśo vaktumapyādade giram
Translation
فلما قالت هي—الأم التي تُنبت بذرة التناسخ في العالم—كلاماً نافعاً منسوجاً كإكليلٍ من البيان، عندئذٍ أخذ جيريشا (شيفا) الكلام ليجيب.
Word by Word
इतिthus
इति:
Prayojaka (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)
संसृतिworldly existence
संसृति:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootसंसृति (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; स्त्रीलिङ्ग; (संसृति+संबीज+जननी इत्यस्य पूर्वपदम्)
संबीजseed (as cause)
संबीज:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootसम्+बीज (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद; नपुंसकलिङ्ग; (संसृति-संबीज-जननी)
जनन्याby the mother (cause)
जनन्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजननी (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (संसृतिसंबीजस्य जननी); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
अभिहितेwhen stated/declared
अभिहिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअभि+√धा (धातु) → अभिहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (हिते इत्यस्य विशेषण)
हितेin the beneficial (speech/statement)
हिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा/√हि)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; (अभिहिते इति विशेषणयुक्तम्)
गिराम्of words/speeches
गिराम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
निगुंफेin the weaving/arrangement
निगुंफे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनि+√गुम्फ् (धातु) → निगुम्फ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (घञ्/अ) भाववाचक; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
गिरिशःLord of the mountain (Śiva)
गिरिशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि+ईश (प्रातिपदिक)
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (गिरेः ईशः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
वक्तुम्to speak
वक्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (infinitive)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसम्भावना/समुच्चयार्थक अव्यय (also/even)
आददेtook up/undertook
आददे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ+√दा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
गिरम्speech/words
गिरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
Speaker
Narrator (contextual)
Characters & Entities
Ś
Śiva (Giriśa)P
PārvatīFAQs
Sacred dialogue (saṃvāda) is presented as a vehicle for dharma: beneficial speech leads to divine instruction.
The surrounding passage belongs to Kāśī Māhātmya, setting the stage for Kāśī’s praise.
None directly; it is a narrative connector introducing Śiva’s forthcoming teaching.