Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

Devanagari script

तद्वैगुण्यादपिस्वर्गात्पतिः पतति नान्यथा । तस्याः पिता च माता च भ्रातृवर्गस्तथैव च

Transliteration

tadvaiguṇyādapisvargātpatiḥ patati nānyathā | tasyāḥ pitā ca mātā ca bhrātṛvargastathaiva ca

Translation

وبسبب ذلك العيب (في سلوكها)، يسقط الزوج حتى من السماء، ولا سبب غيره. وكذلك يتأثر أبوها وأمها، وكذلك جماعة إخوتها.

Word by Word

• तद्वैगुण्यात्: from that defect
• तद्वैगुण्यात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम) + वैगुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; तत्-सम्बन्धी षष्ठी-तत्पुरुष (तस्य वैगुण्यम्)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अप्यर्थक-अव्यय (even/also)

• स्वर्गात्: from heaven
• स्वर्गात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन

• पतिः: the husband
• पतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पतति: falls
• पतति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पत् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• न: not
• न: Sambandha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय

• अन्यथा: otherwise
• अन्यथा: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

• पिता: father
• पिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• माता: mother
• माता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मातृ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

• भ्रातृवर्गः: the group of brothers/kinsmen
• भ्रातृवर्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ + वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (भ्रातॄणां वर्गः)

• तथा: likewise
• तथा: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/तुलनार्थक-अव्यय (likewise)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Characters & Entities

• Svarga
• Pati (husband)
• Pitā
• Mātā
• Bhrātṛ-varga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puranic ethics emphasizes that personal conduct has wider karmic and familial consequences.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is the narrative setting, but the verse itself addresses dharma and karmic consequence rather than a location.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it states a doctrine of consequence (fall from svarga) tied to moral fault (vaiguṇya).