Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

मर्त्यानां गणना क्वेह निमेषार्ध निमेषिणाम् । देवोपि निर्मलं मत्वा मंदरं चारुकंदरम्

martyānāṃ gaṇanā kveha nimeṣārdha nimeṣiṇām | devopi nirmalaṃ matvā maṃdaraṃ cārukaṃdaram

وأيُّ إحصاءٍ للبشر يمكن أن يكون هنا، حين إنّ الذين يرمشون نصفَ رمشة—وهم الآلهة—لا يُحَدّون؟ بل إنّ الإلهَ أيضًا، إذ رأى ماندارا ذا الكهوفِ الحسنة طاهرًا صفوًا، أكرمه ووقّره.

मर्त्यानाम्of mortals
मर्त्यानाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
गणनाcounting/numbering
गणना:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगणना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
क्वwhere
क्व:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नार्थक-देशवाचक (interrogative adverb: where?)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: here)
निमेषार्धhalf a moment (half a blink)
निमेषार्ध:
Sambandha (Measure/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिमेष + अर्ध (प्रातिपदिके)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: निमेषस्य अर्धम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (अव्ययवत् प्रयोगः)
निमेषिणाम्of the blinkers (those who blink)
निमेषिणाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनिमेषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
देवःa god
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अपि-कार (also/even)
निर्मलम्pure/spotless
निर्मलम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
मत्वाhaving considered/knowing
मत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्यय (Absolutive/Gerund), अव्यय
मन्दरम्Mandara (mountain/person)
मन्दरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्दर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चारुकन्दरम्having beautiful caves/with lovely caverns
चारुकन्दरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचारु + कन्दर (प्रातिपदिके)
Formकर्मधारय-समास (चारु कन्दरः यस्य/चारुकन्दरः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Mandara

Type: peak

Listener: Kāśī-mahātmya audience (contextual)

Scene: A vast mountain Mandara with beautiful cave mouths; devas above, tiny mortals below, emphasizing scale; the mountain radiates purity as if washed in light.

D
Deva(s)
M
Mandara

FAQs

Sacred places are measured not by human calculation but by divine purity and the subtle merit they embody.

Mandara (Maṃdara), praised as a pure, beautiful-caverned sacred mountain within the Kāśīkhaṇḍa narrative.

No explicit rite is stated; the verse functions as a eulogy (māhātmya) of Mandara’s purity.