Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 37›Shloka 79
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 79

Devanagari script

यदि सा पतिहंत्री स्याद्दूरतस्तां त्यजेत्सुधीः । त्रिशूलासिगदाशक्ति दुंदुभ्याकृति रेखया । नितंबिनी कीर्तिमती त्यागेन पृथिवीतले

Transliteration

yadi sā patihaṃtrī syāddūratastāṃ tyajetsudhīḥ | triśūlāsigadāśakti duṃdubhyākṛti rekhayā | nitaṃbinī kīrtimatī tyāgena pṛthivītale

Translation

إن كانت ممّن يُهلك زوجَه، فعلى الحكيم أن يهجرها من بعيد. وبخطوطٍ على هيئة الرمح الثلاثي، أو السيف، أو الدبّوس، أو الحربة، أو الطبل، تغدو تلك المرأة عريضةَ الوركين مشهورةً على الأرض بسبب التخلّي (أو الفراق).

Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (Conditional marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय (सम्बन्ध/शर्तार्थक अव्यय)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; सर्वनाम
पति-हन्त्रीhusband-killer
पति-हन्त्री:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक) + हन्त्री (कृदन्त-प्रातिपदिक, √हन्)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः—पतिं हन्ति इति
स्यात्should be / might be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दूरतःfrom afar
दूरतः:
Desha-adhikarana (Locative adverbial/देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदूर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त, क्रियाविशेषण)
ताम्her
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
त्यजेत्should abandon
त्यजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सुधीःa wise man
सुधीः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः—सु + धी (उत्तमा बुद्धिः यस्य)
त्रिशूल-असि-गदा-शक्ति(having the form of) trident, sword, mace, and spear
त्रिशूल-असि-गदा-शक्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeNoun
Rootत्रिशूल (प्रातिपदिक) + असि (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/तृतीया? एकवचन (समासान्त-समाहारद्वन्द्वः; पद्ये ‘रेखया’ इत्यनेन सह विशेषणभावः); अर्थः—त्रिशूलादीनां आकृतिः
दुन्दुभि-आकृतिdrum-shaped
दुन्दुभि-आकृति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुन्दुभि (प्रातिपदिक) + आकृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/तृतीया? एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—दुन्दुभेः आकृतिः; ‘रेखया’ इत्यस्य विशेषणम्
रेखयाby/with the line
रेखया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootरेखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
नितम्बिनीa woman with prominent hips
नितम्बिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनितम्बिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
कीर्तिमतीfamous / renowned
कीर्तिमती:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकीर्तिमती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; ‘नितम्बिनी’ इत्यस्य विशेषणम्
त्यागेनby abandonment
त्यागेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्याग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
पृथिवी-तलेon the surface of the earth
पृथिवी-तले:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—पृथिव्याः तलम्
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Visual Art Cues

Scene: A wise man, warned by weapon- and drum-shaped palm lines, keeps respectful distance; the woman stands adorned yet separated, her fame arising through renunciation/separation, with symbolic trident/sword/mace/spear/drum motifs hovering as allegorical signs.

Characters & Entities
K
Kāśī
S
Skanda
A
Agastya

FAQs

Dharma includes discernment in household life; harmful unions are to be avoided, and renunciation/separation can lead to a different kind of destiny.

None; the verse is ethical and omen-based within the Kāśī narrative setting.

No ritual is prescribed; it offers cautionary guidance (tyāga/avoidance).

←Previous Verse
Next Verse→