Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

Devanagari script

आयुर्बलं यशो वर्चः प्रजाः पशु वसूनि च । ब्रह्म प्रज्ञां च मेधां च त्वन्नो देहि वनस्पते

Transliteration

āyurbalaṃ yaśo varcaḥ prajāḥ paśu vasūni ca | brahma prajñāṃ ca medhāṃ ca tvanno dehi vanaspate

Translation

«هَبْ لنا طولَ العمرِ والقوةَ والسمعةَ والبهاء؛ والذريةَ والماشيةَ والأموالَ أيضًا. يا ربَّ النبات، امنحْنا البراهمَ—البصيرةَ الروحية—ووهبْ لنا الحكمةَ والتمييزَ والذكاء.»

Word by Word

• आयुः: life-span
• आयुः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (फल-प्रार्थना; object of ‘देहि’)

• बलम्: strength
• बलम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• यशः: fame
• यशः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यशस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• वर्चः: splendour/energy
• वर्चः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्चस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रजाः: offspring/subjects
• प्रजाः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• पशु: cattle
• पशु: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (collective sense possible)

• वसूनि: wealthes/treasures
• वसूनि: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ब्रह्म: sacred knowledge / Brahman
• ब्रह्म: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रज्ञाम्: wisdom
• प्रज्ञाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• मेधाम्: intelligence/retentive power
• मेधाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मेधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• त्वत्: from you
• त्वत्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान (ablative)

• नः: to us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; सम्प्रदान (dative)

• देहि: give
• देहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वनस्पते: O lord of the forest (tree)
• वनस्पते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वनस्पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee holds a twig/plant implement and a water vessel, reciting a blessing-mantra; around him are symbols of longevity, radiance, and learning—lamp, palm-leaf manuscript, and a calm lunar glow.

Characters & Entities

• Vanaspati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Daily purity and prayer seek both dharmic prosperity and higher knowledge—worldly welfare harmonized with spiritual wisdom.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching occurs within the Kāśīkhaṇḍa (Kāśī’s sacred domain), without naming a particular tīrtha in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

A supplicatory mantra addressed to Vanaspati, traditionally linked to using a plant-twig for tooth-cleaning (dantadhāvana).