Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 10

Devanagari script

हरते सकलं पापं तस्मिंस्तीर्थे स्थितस्य सः । मुक्तिदं मोक्षकामानां धनदं च धनार्थिनाम् । आयुर्दं सुखद चैव सर्वकामफलप्रदम्

Transliteration

harate sakalaṃ pāpaṃ tasmiṃstīrthe sthitasya saḥ | muktidaṃ mokṣakāmānāṃ dhanadaṃ ca dhanārthinām | āyurdaṃ sukhada caiva sarvakāmaphalapradam

Translation

لِمَن يقيم في ذلك التيرثا يزيلُ هو كلَّ إثم. يمنحُ الموكشا لطالبي الخلاص، ويهبُ الغنى لطالبي الغنى، ويعطي طولَ العمر والسعادة أيضًا، مُفيضًا ثمرَ كلِّ رغبةٍ صالحة.

Word by Word

• हरते: removes
• हरते: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्

• सकलम्: entire
• सकलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण

• पापम्: sin
• पापम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; सर्वनाम

• तीर्थे: in the tīrtha
• तीर्थे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• स्थितस्य: of (one) staying
• स्थितस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: √स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त/क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (स्थितस्य = of one who is staying)

• सः: he/that (tīrtha)
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• मुक्तिदम्: giver of liberation
• मुक्तिदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—उपपद-तत्पुरुष (मुक्तिं ददाति इति)

• मोक्षकामानाम्: of those desiring liberation
• मोक्षकामानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मोक्ष (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (मोक्षस्य कामः)

• धनदम्: giver of wealth
• धनदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धन (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (धनं ददाति इति)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• धनार्थिनाम्: of wealth-seekers
• धनार्थिनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक) + अर्थिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; समासः—तत्पुरुष (धनम् अर्थयते इति)

• आयुःदम्: giver of long life
• आयुःदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (आयुः ददाति इति)

• सुखदम्: giver of happiness
• सुखदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सुख (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)

• सर्वकामफलप्रदम्: bestower of the fruits of all desires
• सर्वकामफलप्रदम्: Viśeṣaṇa (Predicate qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक; √दा-समर्थ)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (सर्वेषां कामानां फलम् प्रददाति इति)

Speaker

Skanda (deduced from Skanda Purāṇa narrative context; exact speaker not in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims residing near a Viṣṇu shrine by a sacred waterbody; the deity’s invisible grace depicted as light removing dark ‘pāpa’ clouds; symbols of mokṣa (upward path), wealth (kalasha), longevity (amṛta).

Characters & Entities

• Hari
• Mokṣa
• Dhana
• Āyus

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine presence at a tīrtha is portrayed as both purifying (destroying sin) and fulfilling (granting liberation and worldly well-being).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Dharmāraṇya tīrtha of this chapter—praised as a place where Hari’s grace is immediately accessible.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tīrtha-vāsa (staying/abiding at the holy place) is highlighted as a meritorious practice, alongside the implied acts of worship and bathing in the surrounding verses.