Adhyaya 12

Verse 1

व्यास उवाच । ततो देवैर्नृपश्रेष्ठ रक्षार्थं सत्यमंदिरम् । स्थापितं तत्तदाद्यैव सत्याभिख्या हि सा पुरी

قال فياسا: ثمّ، أيها الملك الأفضل، أقام الآلهةُ ساتيامانديرا حِفظًا له؛ ومنذ ذلك الحين اشتهرت المدينة حقًّا باسم «ساتيا».

Verse 2

पूर्वं धर्मेश्वरो देवो दक्षिणेन गणाधिपः । पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः

في الشرق أُقيم الربّ دارميشڤارا؛ وفي الجنوب غانادهيبا (غانِيشا)؛ وفي الغرب بهانو (الشمس)؛ وفي الشمال سڤايَمبهو (المولود بذاته).

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । गणेशः स्थापितः केन कस्मात्स्थापितवानसौ । किं नामासौ महाभाग तन्मे कथय मा चिरम्

قال يودهيشتيرا: مَن الذي أقام غانِيشا، ولأيّ سببٍ أقامه؟ وما اسمه، أيها العظيم المبارك؟ فحدّثني بذلك بلا إبطاء.

Verse 4

व्यास उवाच । अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिकारणम्

قال فياسا: الآن سأبيّن سبب ظهور غانِيشا.

Verse 5

समये मिलिताः सर्वे देवता मातरस्तथा । धर्मारण्ये महाराज स्थापितश्चंडिकासुतः

في ذلك الحين اجتمع جميع الآلهة، وكذلك الإلهات الأمهات؛ وفي دارمارانيا، أيها الملك العظيم، أُقيم ابن تشانديكا ونُصِّب.

Verse 6

आदौ देवैर्नृपश्रेष्ठ भूमौ वै सत्ययोषिताम् । प्राकारश्चाभवत्तत्र पताकाध्वजशोभितः

في البدء، أيها الملك الأفضل، أقام الآلهة هناك سورًا يحيط بالمكان على أرض نساء ساتيا، مزدانًا بالرايات والأعلام.

Verse 7

ब्राह्मणायतने तत्र प्राकारमण्डलान्तरे । तन्मध्ये रचितं पीठमिष्टकाभिः सुशोभितम्

وهناك، في حَرَمِ البراهمة داخل دائرة السور، شُيِّد في الوسط مِصطَبَةٌ، متألقة مزينة بالآجُرّ.

Verse 8

प्रतोल्यश्च चतस्रो वै शुद्धा एव सतोरणाः । पूर्वे धर्मेश्वरो देवो दक्षिणे गणनायकः

وكانت هناك أربع بوابات طاهرة، لكلٍّ منها قوسٌ حسن؛ في الشرق كان الربّ دارميشڤارا، وفي الجنوب قائد الغَنا، غانيشا.

Verse 9

पश्चिमे स्थापितो भानुरुत्तरे च स्वयंभुवः । धर्मेश्वरोत्पत्तिवृत्तमाख्यातं तत्तवाग्रतः

وفي الغرب أُقيم بهانو، أي الشمس، وفي الشمال سْفايَمبهو؛ وقد سُرد أمامك خبر نشأة دارميشڤارا.

Verse 10

अधुनाहं प्रवक्ष्यामि गणेशोत्पत्तिहेतुकम् । कदाचित्पार्वती गात्रोद्वर्त्तनं कृतवत्यभूत्

الآن سأبيّن سبب تجلّي غانيشا. ذات مرة قامت بارفتي بطقس التطهير، فدلّكت جسدها ودهنتْه بالزيت.

Verse 11

मलं तज्जनितं दृष्ट्वा हस्ते धृत्वा स्वगात्रजम् । प्रतिमां च ततः कृत्वा सुरूपं च ददर्श ह

فلما رأت ما تولّد من ذلك من دنسٍ صادرٍ من جسدها، أخذته بيدها؛ ثم صاغت منه تمثالاً، فرأت هيئةً بهيّة.

Verse 12

जीवं तस्यां च संचार्य उदतिष्ठत्तदग्रतः । मातरं स तदोवाच कि करोमि तवाज्ञया

ولما نفخت الحياة في تلك الهيئة نهض أمامها. ثم قال لأمّه: «ماذا تأمرينني أن أفعل؟»

Verse 13

पार्वत्युवाच । यावत्स्नानं करिष्यामि तावत्त्वं द्वारि तिष्ठ मे । आयुधानि च सर्वाणि परश्वादीनि यानि तु

قالت بارفتي: «ما دمتُ أؤدّي اغتسالي فاثبت عند بابي. واحمل جميع الأسلحة، كالفأس وسائرها.»

Verse 14

त्वयि तिष्ठति मद्द्वारे कोऽपि विघ्नं करोतु न । एवमुक्तो महादेव्या द्वारेऽतिष्ठत्स सायुधः

«ما دمتَ واقفًا عند بابي فلا تدع أحدًا يُحدث عائقًا.» وهكذا، لما أمرته الإلهة العظمى، وقف عند الباب متسلّحًا.

Verse 16

द्वारस्थेन गणेशेन प्रवेशोदायि तस्य न । ततः क्रुद्धो महादेवः परस्परमयुध्यत

لأن غانيشا كان قائمًا على الباب، لم يُؤذَن له بالدخول. فغضب مهاديڤا واشتبك معه في قتال.

Verse 17

युद्धं कृत्वा ततश्चोभौ परस्परवधैषिणौ । परशुं जघ्निवान्देव ललाटे परमे शुभम्

وبعد أن اقتتلا، صار كلاهما يبتغي غلبة الآخر وهلاكه. فضرب الإله بفأسه على الجبين—وهو فعل بالغ اليُمن، وإن كانت عاقبته رهيبة.

Verse 18

ततो देवो महादेवः शूलमुद्यम्य चाहनत् । शिरश्चिच्छेद शूलेन तद्भूमौ निपपात ह

ثم إن الإله مهاديڤا رفع رمحه الثلاثي وضرب؛ وبالرمح الثلاثي قطع الرأس فسقط على الأرض.

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे देवो महादेवो जगाम ह । आभ्यंतरे प्रवेष्टुं च मतिं दध्रे महेश्वरः

وفي تلك الأثناء مضى الإله مهاديڤا قُدمًا. ثم عزم مهيشڤارا في نفسه أن يدخل إلى الداخل.

Verse 20

पार्वतीं विकलां दृष्ट्वा देवदेवो महेश्वरः । चिंतयामास देवोऽपि किं कृतं वा मुधा मया

فلما رأى مهيشڤارا، إله الآلهة، بارفتي مضطربةً حزينةً، تفكّر قائلاً: «ماذا صنعتُ، ولماذا صنعتُ ذلك عبثًا؟»

Verse 21

एतस्मिन्नंतरे तत्र गजासुरमपश्यत । तं दृष्ट्वा च महादैत्यं सर्वलोकैकपूजितः

في تلك اللحظة هناك أبصر جَجاسورا؛ فلمّا رأى ذلك العفريت الجبّار، تهيّأ الربّ المعبود في جميع العوالم لأن يفعل.

Verse 22

जघ्निवांस्तच्छिरो गृह्य पार्वत्या कृतमर्भकम् । उत्तस्थौ सगणस्तत्र महादेवस्य सन्निधौ

وبعد أن قتله وأخذ ذلك الرأس، نهض هناك الطفل الذي صاغته بارفتي مع الغَنات، في حضرة مهاديڤا نفسها.

Verse 23

ततो नाम चकारास्य गजानन इति स्फुटम् । सुराः सर्वे च संपृक्ता हर्षिता मुनयस्तथा

ثمّ منحه بوضوح اسم «جَجانانا». فاجتمع جميع الدِّيوات، وابتهج كذلك المُنِيّون.

Verse 24

स्तुवंति स्तुतिभिः शश्वत्कुटुम्बकुशलंकरम् । विक्रीणाति कुटुम्बं यो मोदकार्थं समर्चके

إنهم يسبّحونه على الدوام بتسابيح، فهو صانع صلاح الأسرة. أمّا من يبيع بيته، وهو يعبده، لأجل المودَكا وحدها، فقد أساء الفعل.

Verse 25

दक्षिणस्यां प्रतोल्यां तमेकदंतं च पीवरम् । आर्चयच्च महादेवं स्वयंभूः सुरपूजितम्

وعند البوّابة الجنوبية عبدَ ذاك الضخم ذا الناب الواحد؛ وعبدَ أيضًا مهاديڤا، السَّوَيَمبهو، المعبود لدى الدِّيوات.

Verse 26

जटिलं वामनं चैव नागयज्ञोपवीतकम् । त्र्यक्षं चैव महाकायं करध्वजकुठारकम्

ذو شعرٍ معقودٍ متلبّدٍ وهيئةٍ قزمية، يتقلّد حيّةً خيطًا مقدّسًا؛ ثلاثيَّ العينين، عظيمَ الجسد، يحمل بيده رايةً وفأسًا—هكذا وُصف الربّ.

Verse 27

दधानं कमलं हस्ते सर्वविप्रविनाशनम् । रक्षणाय च लोकानां नगराद्दक्षिणाश्रितम्

حاملًا لوتسًا في يده، يُفني كلَّ ما يجلب الهلاك للبراهمة؛ ولحماية العوالم يقيم إلى جنوب المدينة.

Verse 28

सुप्रसन्नं गणाध्यक्षं सिद्धिबुद्धिनमस्कृतम् । सिंदूराभं सुरश्रेष्ठं तीव्रांकुशधरं शुभम्

مطمئنًّا راضيًا، سيّدَ الغَنات—تُجِلّه سِدّهي وبُدّهي—بلون السِّندور القاني، خيرَ الآلهة، مباركًا، حاملًا مِهْمَازًا حادًّا.

Verse 29

शतपुष्पैः शुभैः पुष्पैरर्चितं ह्यमराधिपः । प्रणम्य च महाभक्त्या तुष्टुवु स्तं सुरास्ततः

عبده سيّدُ الخالدين بمئة زهرة مباركة. ثم إنّ الآلهة، وقد انحنوا بتعبّد عظيم، سبّحوه ومدحوه.

Verse 30

देवा ऊचुः । नमस्तेस्तु सुरेशाय गणानां पतये नमः । गजानन नमस्तुभ्यं महादेवाधिदैवत

قالت الآلهة: «سلامٌ لك يا سيّدَ الآلهة؛ سلامٌ لسيّدِ الغَنات. يا غَجَانَنا، سلامٌ لك—أنتَ القدرةُ الإلهيةُ العليا التابعةُ لماهاديفا».

Verse 31

भक्तिप्रियाय देवाय गणाध्यक्ष नमोस्तु ते । इत्येतैश्च शुभैः स्तोत्रैः स्तूयमानो गणाधिपः । सुप्रीतश्च गणाध्यक्षः तदाऽसौ वाक्यमब्रवीत्

«السجود لك، أيها الربّ الإلهي المحبوب للبهكتي، يا رئيس الغَنات!» وهكذا، إذ مُدِحَ بهذه التراتيل المباركة، سُرَّ غَنادهِبا، سيّد الغَنات، سرورًا عظيمًا؛ ثم تكلّم غَنادهياكشا بهذه الكلمات.

Verse 32

गणाध्यक्ष उवाच । तुष्टोऽहं वो सुरा ब्रूत वांछितं च ददामि वः

قال غَنادهياكشا: «لقد رضيت عنكم، أيها السورَة (الآلهة). تكلّموا: ما تشتهونه أمنحْه لكم.»

Verse 33

देवा ऊचुः । त्वमत्रस्थो महाभाग कुरु कार्यं च नः प्रभो । धर्मारण्ये च विप्राणां वणिग्जननिवासिनाम्

قالت الآلهة: «أيها الربّ العظيم الحظّ، المقيم هنا، أنجز لنا مقصدنا يا مولانا: في دهرمارانيا، كن مُحسنًا وحارسًا للبراهمة ولجماعة التجّار المقيمين هنا.»

Verse 34

ब्रह्मचर्यादियुक्तानां धार्मिकाणां गणेश्वर । वर्णाश्रमेतराणां च रक्षिता भव सर्वदा

يا غَنِيشڤرا، كن على الدوام حاميَ الصالحين—الملازمين للبراهماچاريا وسائر الرياضات—وكذلك حاميَ من هم خارج نظام الفَرْنا والآشرَما المألوف.

Verse 35

त्वत्प्रसादान्महाभाग धनसौख्ययुता द्विजाः । भवंतु सर्वे सततं वणिजश्च महाबलाः

بفضلك، أيها العظيم الحظّ، فليكن الدِّوِجَة (ذوو الولادتين) على الدوام في غنى وهناء؛ وليكن التجّار أيضًا دائمًا ذوي قوّة وازدهار.

Verse 36

रक्षितव्यास्त्वया देव यावच्चंद्रार्कमेदिनी । एवमस्त्विति सोवादीद्गणनाथो महेश्वरः

«يجب عليك أن تحميهم، أيها الإله، ما دامت الأرض باقية مع القمر والشمس». فقال: «ليكن كذلك»، فأقرّ غَنَناثا، الربّ العظيم، بذلك.

Verse 37

देवाश्च हर्षमापन्नाः पूजयंति गणाधिपम् । ततो देवा मुदा युक्ताः पुष्पधूपादितर्पणैः

ابتهجت الآلهة وعبدوا غَنادهيبا. ثم، وهم في سرور، قدّموا قرابين الإرضاء بالزهور والبخور وسائر التقدّمات.

Verse 38

ये चान्ये मनुजा लोके निर्विघ्नार्थं च पूजयन्

وكذلك سائر الناس في العالم الذين يعبدونه طلبًا لزوال العوائق—

Verse 39

विवाहोत्सवयज्ञेषु पूर्वमाराधितो भवेत् । धर्मारण्योद्भवानां च प्रसन्नो भव सर्वदा

في الأعراس والاحتفالات والقرابين (اليَجْنَا)، ينبغي استرضاؤه أولًا. ولمن وُلدوا في دارمارانيا، كن راضيًا عنهم دائمًا.