Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 8›Shloka 140
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 140

Devanagari script

स्वपाणिस्पर्शनोद्भिन्नपुलकांचितविग्रहम् । पूर्व दृष्टानि चांगेषु लक्षणानि स्वरादिषु । वयःप्रमाणं वर्णं च परीक्ष्यैनमतर्कयत्

Transliteration

svapāṇisparśanodbhinnapulakāṃcitavigraham | pūrva dṛṣṭāni cāṃgeṣu lakṣaṇāni svarādiṣu | vayaḥpramāṇaṃ varṇaṃ ca parīkṣyainamatarkayat

Translation

فلما رأت جسده يقشعرّ وتنتصب شعيراتُه عند ملامسة يدها، ولاحظت على أعضائه العلامات التي كانت قد رأتها من قبل—في صوته وسائر سماته—تفحّصت سنَّه وقامته ولون بشرته، ثم أخذت تتأمّل أمره.

Word by Word
स्वपाणिस्पर्शनोद्भिन्नपुलकाञ्चितविग्रहम्him whose body was marked by horripilation arising from the touch of his own hand
स्वपाणिस्पर्शनोद्भिन्नपुलकाञ्चितविग्रहम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक) + स्पर्शन (प्रातिपदिक) + उद्भिन्न (कृदन्त-प्रातिपदिक, √भिद्/√भिद्-भावे) + पुलक (प्रातिपदिक) + अञ्चित (कृदन्त-प्रातिपदिक, √अञ्च्) + विग्रह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-समूहः; विशेषणम् (एनम्)
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kriya-visheshana (Time/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (formerly)
दृष्टानिseen
दृष्टानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक, √दृश्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अङ्गेषुin the limbs
अङ्गेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
लक्षणानिsigns/marks
लक्षणानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
स्वरादिषुin voice and other features
स्वरादिषु:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वर (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; तत्पुरुष (स्वरेषु आदिषु च/स्वरादि-समूह)
वयःप्रमाणम्measure/estimate of age
वयःप्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक) + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (वयसः प्रमाणम्)
वर्णम्complexion/color
वर्णम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
परीक्ष्यhaving examined
परीक्ष्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootपरि + ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वकालिक-क्रिया (having examined)
एनम्him/this person
एनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अतर्कयत्he inferred/considered
अतर्कयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + तर्कय् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
Speaker

Unspecified narrator (describing the woman’s recognition process)

Visual Art Cues

Scene: A woman touches a man’s hand/body; at her touch he breaks into gooseflesh. She studies his features—voice, limbs, age, stature, complexion—piecing together recognition with thoughtful gaze.

FAQs

Deep bonds are portrayed as recognizable through subtle signs, yet discernment (parīkṣā) and reflection are still necessary before acceptance.

No tīrtha is named in this verse; it is a narrative description.

None.

←Previous Verse
Next Verse→