Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

Devanagari script

भविता त्वं च वैदर्भी रूपेणाप्रतिमा भुवि । नाम्ना वसुमती ख्याता रूपावयवशोभिनी

Transliteration

bhavitā tvaṃ ca vaidarbhī rūpeṇāpratimā bhuvi | nāmnā vasumatī khyātā rūpāvayavaśobhinī

Translation

وأنتِ، يا أميرة فيداربها، ستغدين على الأرض لا نظير لكِ في الجمال؛ وستُعرَفين باسم «فاسوماتي»، متألّقةً بحسن كل عضوٍ من أعضائكِ.

Word by Word

• भविता: will become
• भविता: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु) + तृ (कृदन्त; भविष्यत्-कर्तरि)
• Form: भविष्यत्कालवाचक कर्तरि तृ-प्रत्ययान्त (agent noun used predicatively); पुं/स्त्रीलिङ्ग-सामान्य, प्रथमा, एकवचन; अर्थः ‘भविष्यति’ (periphrastic future sense)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• वैदर्भी: a woman of Vidarbha
• वैदर्भी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वैदर्भी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; जनपद-सम्बन्धिनी (woman of Vidarbha)

• रूपेण: by beauty/appearance
• रूपेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• अप्रतिमा: incomparable
• अप्रतिमा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ- (नञ्) + प्रतिमा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-समास/नकार-पूर्वक (incomparable)

• भुवि: on earth
• भुवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• नाम्ना: by name
• नाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; ‘नाम्ना’ = नामेन (instrumental)

• वसुमती: Vasumatī
• वसुमती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसुमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ख्याता: known (as)
• ख्याता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (famed/known)

• रूपावयवशोभिनी: beautiful in her bodily features
• रूपावयवशोभिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रूप (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक) + शोभिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (रूपस्य अवयवाः तैः शोभिनी/शोभमानाः)

Speaker

Unspecified (context suggests a prophecy/blessing addressed to a Vidarbha princess)

Visual Art Cues

Scene: A Vidarbha princess is foretold to be named Vasumatī, portrayed as exquisitely proportioned, adorned, and radiant—an image of auspicious femininity and destined choice.

Characters & Entities

• Vidarbha
• Vasumatī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Fame and grace are portrayed as outcomes of prior merit (sukṛta) and dharmic destiny unfolding through life.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No holy site is specified; the verse is a personal prophecy within the narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a naming/prophecy statement, not a ritual instruction.