Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 130

विमानमारुह्य स दिव्यरूपधृक्स तुंबुरुः पार्श्वगतः स्वकांतया । गायन्महेशस्य गुणान्मनोरमाञ्जगाम कैवल्यपदं सनातनम्

vimānamāruhya sa divyarūpadhṛksa tuṃburuḥ pārśvagataḥ svakāṃtayā | gāyanmaheśasya guṇānmanoramāñjagāma kaivalyapadaṃ sanātanam

اعتلى تُمبورو مركبةً سماوية (فيمانا)، متلألئًا بهيئةٍ إلهية، ومضى وحبيبته إلى جانبه. وهو ينشد محاسن ماهيشا (شيفا) العذبة، بلغ مقام الكيفاليا الأبدي، حرية الروح النهائية.

vimānamthe aerial car (vimāna)
vimānam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvimāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
āruhyahaving mounted
āruhya:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-ruh (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया; ‘आ-रुह्’ = आरोह्य
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (सर्वनाम)
divya-rūpa-dhṛkbearing a divine form
divya-rūpa-dhṛk:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक) + dhṛk (धृञ्/धृ धातु-प्रातिपदिक, ‘धारक’)
Formतत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
tuindeed/and
tu:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक
tuṃburuḥTumburu
tuṃburuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottuṃburu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (नाम)
pārśva-gataḥgone to the side; standing beside
pārśva-gataḥ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpārśva (प्रातिपदिक) + gata (गम् धातु, क्त-प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास; क्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
sva-kāṃtayāwith his own splendor
sva-kāṃtayā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + kānti (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), एकवचन
gāyansinging
gāyan:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgai (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त/प्रेज़ेंट पार्टिसिपल), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समकालिक क्रिया
maheśasyaof Maheśa (Śiva)
maheśasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
guṇānqualities
guṇān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन
manoramāndelightful
manoramān:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanorama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (गुणान्)
jagāmawent/attained
jagāma:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kaivalya-padamthe state/abode of liberation
kaivalya-padam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkaivalya (प्रातिपदिक) + pada (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
sanātanameternal
sanātanam:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsanātana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पदम्)

Narrator (speaker not explicit in snippet; likely Purāṇic narrator within Brahmottara-khaṇḍa context)

Scene: Tumburu, the celestial Gandharva, ascends a radiant vimāna with his beloved beside him, singing Maheśa’s glories; the chariot rises through luminous skies toward a serene, formless kaivalya-state suggested by dissolving light.

T
Tumburu
M
Maheśa (Śiva)
K
Kaivalya

FAQs

Devotional praise (kīrtana) of Śiva’s qualities is presented as a direct means to attain liberation (kaivalya).

No specific tīrtha is named in this verse; the focus is on Śiva-bhakti through singing His guṇas.

No formal rite is prescribed; the implied practice is guṇa-kīrtana—singing/reciting the excellences of Maheśa.