Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

Devanagari script

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

Transliteration

bhaktyā saṃpūjito nityaṃ rudrākṣaḥ śaṃkarātmakaḥ | daridraṃ vāpi kurute rājarājaśriyānvitam

Translation

إذا عُبدت الرودراكشا—وهي على طبيعة شانكارا نفسه—كلَّ يومٍ بإخلاص، فإنها تجعل الفقيرَ أيضًا مُتَّصفًا ببهاء الثراء الملكي وسؤدد الملوك.

Word by Word

• भक्त्या: with devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्

• संपूजितः: well worshipped
• संपूजितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम् + पूज् (धातु)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle): ‘well-worshipped’

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Time (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: कालवाचक-क्रियाविशेषणम् (adverb: always)

• रुद्राक्षः: rudrākṣa
• रुद्राक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्राक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• शंकरात्मकः: of the nature of Śaṅkara
• शंकरात्मकः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शंकर (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (शंकरः आत्मा यस्य) बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः, परन्तु रूपतः षष्ठी-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (रुद्राक्षस्य)

• दरिद्रम्: a poor man
• दरिद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दरिद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मपदम्

• वा: even/or
• वा: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम् (particle: or/even)

• अपि: even
• अपि: Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपि-अर्थक-अव्ययम् (particle: also/even)

• कुरुते: makes
• कुरुते: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट्-लकारः, प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• राजराजश्रियान्वितम्: endowed with the splendor of a king of kings
• राजराजश्रियान्वितम्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: राजराज (प्रातिपदिक) + श्री (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (राजराजस्य श्रिया अन्वितम्) षष्ठी-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (दरिद्रम्)

Speaker

Unknown (narrative voice within Brahmottara Khaṇḍa; likely Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/seekers (generic)

Visual Art Cues

Scene: A humble devotee worships a rudrākṣa daily; behind him, his home transforms—granaries fill, cloth and ornaments appear—symbolizing Śiva’s grace turning poverty into royal prosperity.

Characters & Entities

• Rudrākṣa
• Śaṅkara (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional worship of Śiva-linked sacred objects is said to transform one’s fortune, reflecting Purāṇic phalaśruti and grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse emphasizes the power of rudrākṣa devotion itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

Daily worship (nitya-pūjā) of rudrākṣa with bhakti.