Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

ईश्वर उवाच । पन्नग त्वं महाबाहो रेवां गच्छ शुभंकरीम् । याम्ये तस्यास्तटे पुण्ये स्नानं कुरु यथाविधि

Transliteration

īśvara uvāca | pannaga tvaṃ mahābāho revāṃ gaccha śubhaṃkarīm | yāmye tasyāstaṭe puṇye snānaṃ kuru yathāvidhi

Translation

قال الإيشڤرا: «أيّها الحيّة، يا عظيم الساعد، اذهب إلى ريفا، المباركة المُحسِنة. وعلى ضفّتها الجنوبية الطاهرة، اغتسل وفق الشعائر المقرّرة».

Word by Word

• ईश्वरः: Īśvara (Śiva)
• ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• पन्नग: O serpent
• पन्नग: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: पन्नग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• महाबाहो: O mighty-armed one
• महाबाहो: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: महाबाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; महान्तौ बाहू यस्य (बहुव्रीहि)

• रेवाम्: Revā (Narmadā)
• रेवाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रेवा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• गच्छ: go
• गच्छ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शुभंकरीम्: beneficent
• शुभंकरीम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शुभंकरि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; शुभं करोति इति (उपपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-सदृश)

• याम्ये: on the southern (side)
• याम्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: याम्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; दिशावाचक (southern)

• तस्याः: of that (river)
• तस्याः: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• तटे: on the bank
• तटे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• पुण्ये: holy
• पुण्ये: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• स्नानम्: bathing
• स्नानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• कुरु: do
• कुरु: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• यथाविधि: according to the prescribed rite
• यथाविधि: Kriya-visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + विधि (अव्ययीभाव-समास)
• Form: अव्यय; यथा विधिः (according to rule)

Speaker

Īśvara/Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā (Narmadā) — yāmya-taṭa snāna-sthāna

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Vāsuki

Visual Art Cues

Scene: Śiva instructs Vāsuki to go to Revā and bathe on the southern sacred bank; the river is envisioned as a goddess-like presence.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Revā (Narmadā)
• Southern bank (yāmya-taṭa)
• Pannaga (Vāsuki)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva directs the seeker toward a concrete dharmic remedy: approaching a sacred river-tīrtha with proper observance to cleanse sin and restore spiritual standing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Revā (Narmadā) is explicitly glorified—especially her southern holy bank (yāmya-taṭa) as a place of purification.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Revā’s southern sacred bank, to be performed yathāvidhi (according to prescribed rite).